This Theme Supports a Custom FrontPage

Hardnekkige en grootschalige vertekeningen

Hardnekkige en grootschalige vertekeningen

Bas Heijne pareert in zijn NRC-column kardinaal Parolin met een onvervalste jij-bak: dat deze Staatssecretaris van het Vaticaan het gewaagd had het homohuwelijk te bekritiseren, gaf volgens Heijne geen pas na alle onthullingen “van seksueel misbruik van kinderen op zo’n onthutsend grote schaal, zo hardnekkig ook, dat je niet langer van een misstand kunt spreken. De enige geloofwaardige conclusie moet wel zijn dat dit soort excessen uit de verkrampte aard van het religieuze instituut zelf voortkomen.”

Lees verder OverHardnekkige en grootschalige vertekeningen

Ba(c)h! Waarom ik de Matthäus Passion niet meer kan horen…

Ba(c)h! Waarom ik de Matthäus Passion niet meer kan horen…

Rond deze tijd van het jaar laat ik, toch fervent luisteraar van de klassieke zenders, de radio liever uit. Kerken blijf ik bezoeken, juist nu, ik kan helaas niet anders (though my promise counts for nothing, vrij naar Leonard Cohen, I must keep it nonetheless). Maar ik moet mijn ergernis regelmatig verbijten. De reden? Drie woorden: Johann Sebastian Bach. De meest overschatte componist van de gehele muziekgeschiedenis, onvergeeflijk schuldig aan schier eindeloos orgelgepriegel en jankerige passiemuziek.

Lees verder OverBa(c)h! Waarom ik de Matthäus Passion niet meer kan horen…

Lof der onderdanigheid

Lof der onderdanigheid

Een vast toevallige, maar toch merkwaardige samenloop: precies in de week dat Fifty Shades of Grey onze bioscopen overspoelde, bezocht ook de Italiaanse bestsellerauteur Costanza Miriano ons land om de Nederlandse vertaling van haar twee boeken te presenteren: Trouw en wees onderdanig en Trouw en sterf voor haar. Zowel die boeken als de genoemde film draaien om een controversieel thema: vrouwelijke onderdanigheid. Maar de wijze waarop dat thema bekeken en ingevuld wordt, kon haast niet verder uit elkaar liggen. Nee, niet als grijstinten. Als zwart en wit.

Lees verder OverLof der onderdanigheid

Mijn geloof is zo ingewikkeld niet

Mijn geloof is zo ingewikkeld niet

Bij een goed glas wijn is het makkelijk bomen opzetten. Over het leven, de liefde, het geloof – de dingen die ertoe doen. Want, zo dichtte reeds Jan van Boendaele in de vroege veertiende eeuw, in zijn fraaie Sproke up den wijn:

Die goeden wijn verlicht den zin,
Subtijlheid brinct hi ter herte in
Den ondersceedeghen van goeden zeden
Hijs conforteerlic smeinschen leden,
Ende maect elken wel ghemoet,
Die anders es van zinne goet
Up dat hine neemt bi ondersceede,
Dies laet ons al sonder beide
Den wijn drincken met blijden moede
Ende Gode dancken van allen goede

Ik geniet van de groeiende ‘subtijlheid’ in zulke gesprekken bij een glas wijn, maar besef dat die ook een keerzijde heeft. ’t Wordt al snel ingewikkeld, eindeloos gelaagd, onnavolgbaar, als je niet oppast zelfs zwaar op de hand. De volgende dag denk je: waar deden we ook al weer precies zo moeilijk over? Een soortgelijke ervaring had ik, toen ik het goede-gesprek-bij-een-goed-glas-wijn terugkeek dat ik met Andries Knevel voerde.

Lees verder OverMijn geloof is zo ingewikkeld niet

Jeroen Brouwers’ behaagzuchtige misbruikroman

Jeroen Brouwers’ behaagzuchtige misbruikroman

Nu het stof van al het feitelijke graafwerk naar misbruik door katholieke geestelijken enigszins is neergedaald, lijkt de tijd rijp voor een meer artistieke verwerking van de schandalen. Maar hoe? Voor het tijdschrift Volzin vergeleek ik onlangs een film, een toneelstuk en een roman die alle drie dit beladen thema als onderwerp hebben. De film (Calvary van John Michael McDonagh) en het toneelstuk (Als ik de liefde niet heb van het Ro Theater) vond ik zeer knap en integer. De roman – Het hout van Jeroen Brouwers – een regelrecht misbaksel.

Lees verder OverJeroen Brouwers’ behaagzuchtige misbruikroman

De laatste epische film

De laatste epische film

Geheel in de geest van Peter Jackson bracht ik onlangs een extended edition uit van een essay dat ik al eerder schreef naar aanleiding van de verfilmingen van The Hobbit. Ik vergeleek daarin het prachtige oorspronkelijke verhaal van J.R.R. Tolkien met de programmatische verhandeling over de vreugde van het evangelie door paus Franciscus. In het verlengde daarvan schreef ik over de onmiskenbare echo’s van het distributisme en het katholiek sociaal denken. In mijn extra lange versie heb ik dat nog eens verrijkt met een geestige gedachte van G.K. Chesterton over het verschil tussen kruideniers en herbergiers.

Lees verder OverDe laatste epische film

Franciscus’ valse vrienden

Franciscus’ valse vrienden

Een fraai staaltje ‘Franciscus-framing’ deze week: het internationaal breed uitgemeten verhaal dat de paus ‘de evolutietheorie accepteert’. Onze media in de Lage Landen lieten dit non-nieuws gelukkig grotendeels links liggen; een teken wellicht dat onze journalisten wél hun huiswerk doen. Voor zover ik kon nagaan was alleen de Vlaamse krant De Morgen er klakkeloos ingestonken. Maar zeker in de Angelsaksische pers werd het door praktisch alle kranten, nieuwssites en radio- en tv-zenders als breaking news behandeld.

Lees verder OverFranciscus’ valse vrienden

Feestvreugde. Of: de vervoorwerping van het kinderboek

Feestvreugde. Of: de vervoorwerping van het kinderboek

Al op het schoolplein klonk vanochtend luid het hemeltergende kauwgomballendeuntje. “Want het is feest, feest, feest! Zoals er nooit één is geweest!” Twee leerkrachten, ongetwijfeld tegen hun zin daartoe aangewezen, deden plichtmatig leuk door houterig te dansen en met wat boeken te zwaaien. Een bellenblaasmachine tufte mistroostig zeepbellen uit, die enkele baldadige groep-zeveners met karatetrappen poogden te doen spatten.

Lees verder OverFeestvreugde. Of: de vervoorwerping van het kinderboek

#WeAreN

#WeAreN

#WeAreNAfgelopen zondag nam ik deel aan de stille tocht in Enschede, voor vervolgde christenen in het Midden-Oosten. Naar schatting tussen de twee- en drieduizend mensen liepen mee; vooral veel mensen uit de Syrisch-orthodoxe gemeenschap die de bijeenkomst organiseerde, maar er waren ook katholieken en protestanten, opperrabbijn Binyomin Jacobs betuigde solidariteit namens de joodse gemeenschap, en wie weet waren er ook nog wel wat anders- of niet-gelovigen (ik hoop het van harte!). Hoe dan ook: het was een indrukwekkend evenement, afgesloten met een waardige gebedsviering in de Jacobuskerk.

Lees verder Over#WeAreN

Losse punten

Losse punten

Nog vrij onlangs had ik een lange discussie met een kennis over samenzweringen. Het was tijdens een feestje op een aangename zomeravond, we dronken gemoedelijk bier, en vlucht MH17 was nog niet uit Amsterdam vertrokken. Kortom, het was een weliswaar vruchteloze, maar toch ook zorgeloze discussie.

Lees verder OverLosse punten

De paus en de cijferfetisjisten

De paus en de cijferfetisjisten

De interviews die paus Franciscus geeft aan La Repubblica volgen een vast patroon. De anti-kerkelijke krant stuurt de hoogbejaarde atheïst Eugenio Scalfari op bezoek bij de paus, Scalfari maakt een informeel babbeltje waarvan hij geen opnames en zelfs geen aantekeningen maakt, en achteraf tikt hij uit zijn blote hoofd een impressionistisch verslagje van wat hij gehoord meent te hebben. Dat gaat dan de wereld over, als ware het gezaghebbende uitspraken van de paus zelf.

Lees verder OverDe paus en de cijferfetisjisten

Voetbal en het nieuwe heidendom

Voetbal en het nieuwe heidendom

Amerikanen hielden nooit van voetbal, omdat ze het met hun football vergeleken. Dan is soccer natuurlijk maar een trage, kleinzerige sport. Inmiddels houden de Amerikanen wél van voetbal, zelfs al zijn ze door de Belgen Brazilië uit getrapt. Ik las in de krant dat over dat plotse Amerikaanse enthousiasme allerlei theorieën bestaan, iets met een geopolitieke identiteitscrisis, bla bla. Ik denk dat het simpeler ligt: de Amerikanen ebben het licht gezien en zijn het voetbal gaan vergelijken met een andere typisch Amerikaanse sport, waar het in feite veel nauwer aan verwant is: niet Amerikaans football, maar Amerikaans worstelen.

Lees verder OverVoetbal en het nieuwe heidendom

De taal van de liefde

De taal van de liefde

“Wat vindt u van geslachtsgemeenschap voor het huwelijk?”

Zo ziet dat er uit, een christen in een klaslokaal.
Ik, nu nog nonchalant, voor de klas.

Scholieren kunnen je soms aangenaam verrassen met hun vragen, en vooral ook met de formulering van hun vragen. Ik was laatst uitgenodigd om te spreken op een middelbare school. In het kader van het vak levensbeschouwing waren ontmoetingen voorzien met gelovigen van vlees en bloed, en ik was de katholiek van dienst. De kinderen mochten me alles vragen, had ik aan het begin van de les gezegd. Kritische vragen, persoonlijke vragen, kom maar op. Met die kritische vragen viel het overigens wel mee, en met de persoonlijke vragen al helemaal – daar bleken die tweedeklassers veel te beleefd en bleu voor.

Mijn dekking had ik daarom al nonchalant laten zakken toen deze rechtse directe me trof. Zij zei het echt, het brave meiske, nog schuchter schuifelend op de drempel van de puberteit, met zo’n oprecht nieuwsgierige 2-havo-snoet. Precies in die woorden: “Wat vindt u van geslachtsgemeenschap voor het huwelijk?” Het werd muisstil in de klas.

Lees verder OverDe taal van de liefde