“Zeker, de Sahara biedt, zover het oog reikt, niets dan eenvormig zand, of preciezer gezegd, want duinen zijn er zeldzaam, een zandbank met kiezelstenen. Je baadt er permanent in de grootst mogelijke verveling. En ondertussen bouwen onzichtbare goddelijkheden er een terrein voor op dat richtingen, heuvels en tekens kent, een geheime en levende musculatuur. Er is geen eenvormigheid meer. Alles oriënteert zich. Zelfs de ene stilte lijkt er niet op de andere…
Alles polariseert. Elke ster legt een echte richting vast. Het zijn allemaal sterren voor magiërs. Ze dienen ieder hun eigen God. De ene wijst in de richting van een verre waterput, die moeilijk te bereiken is. En de vlakte die je van die put scheidt, is zo ongenaakbaar als een zwaar bolwerk. De andere ster wijst in de richting van een opgedroogde bron. En de ster zelf lijkt al droog. En de vlakte die je van de opgedroogde bron scheidt vertoont geen enkele helling. Weer een andere ster dient tot gids van een onbekende oase waarvan de nomaden je een lied hebben gezongen, maar die je eigenwijsheid je onthoudt. En het zand dat je van de oase scheidt is de speelweide van sprookjesfeeën. Weer een andere geeft de richting aan van een blanke stad in het Zuiden, even verlokkend, zo lijkt het, als een vrucht waar je je tanden in zou willen zetten. Een andere weer wijst naar de zee.
Tenslotte werken bijna onwerkelijke polen van verre als magneten op de woestijn: een huis uit je kindertijd, dat levendig in de herinnering blijft. Een vriend waar men niets van weet, behalve dat hij bestaat…”
- Antoine de Saint-Exupéry, Lettre à un ottage, 1941.

Vandaag is het precies honderd jaar geleden dat de Franse vliegenier en schrijver Antoine de Saint-Exupéry geboren werd. Toen wij een mooie passage uit zijn beroemde sprookje De Kleine Prins opnamen in het Bronnenboek Christendom, kregen we daar aardig wat kritiek op. Wat deed Saint-Exupéry nou weer tussen al die veelal wat ernstigere theologische en mystieke teksten? Mag je hem überhaupt wel een christelijke auteur noemen? Nog altijd sta ik echter voor de volle honderd procent achter onze keuze. Natuurlijk is hij geen systematisch theoloog, maar zijn boeken zijn toch doorwasemd van christelijke thema’s als menswording, verlossing, opoffering, trouw. En zijn vele prachtige beschrijvingen van de woestijn, zoals die hierboven, raken onmiskenbaar aan die laag in de werkelijkheid die we met een vaak misbruikt woord ‘mystiek’ mogen noemen. Saint-Exupéry is in mijn optiek een moderne woestijnheilige, een asceet met een propellervliegtuig als pilaar. Journalist Tom Wolfe heeft dat ook goed begrepen als hij deze Fransman liefdevol typeert in zijn boek The Right Stuff:

“A saint in short, true to his name, flying up here at the right hand of God. The good Saint-Ex! And he was not the only one. He was merely the one who put it into words most beautifully and anointed himself before the altar of the right stuff.”