De kleedkamer

Als predikant in Dublin moet Jonathan Swift (1667-1745) geen spectaculaire indruk hebben gemaakt. Eén van de weinige preken die van hem is overgeleverd heeft althans als onderwerp en strekking dat het onbeleefd is om tijdens de preek in slaap te vallen. De ironie ervan leek hij zelf niet in te zien; de preek is tamelijk ernstig en langdradig en daarom, inderdaad, slaapverwekkend. Als schrijver was Swift echter allerminst slaapverwekkend; we kennen hem natuurlijk vooral van Gulliver’s Travels, maar hij schreef meer scherpe satires.

Laatst ontdekte ik zijn groteske gedicht The Lady’s Dressing Room uit 1732, een even onsmakelijk als hilarisch demasqué van de ijdelheid. Een verliefde jongeman sluipt de verlaten kleedkamer binnen van de vrouw die hij begeert, en treft daar de rauwe werkelijkheid aan die achter het masker van haar schoonheid schuilt; vieze kledingstukken, allerlei zalfjes en potjes en andere toiletartikelen, sporen van alle denkbare vormen van lichaamsvocht. Met aanstekelijk genoegen beschrijft Swift dit alles, in een wervelende opsomming van smerigheden. Het gedicht kwam hem op nogal wat kritiek te staan vanwege de vermeende vrouwonvriendelijkheid ervan. Zelf denk ik dat dat wel meevalt; ik lees The Lady’s Dressing Room vooral als een satire op de overdreven aandacht voor uiterlijkheden bij zowel vrouwen als mannen. De vrouw die urenlang voor de spiegel staat is niet dwazer dan de gedesillusioneerde minnaar die eerder blijkbaar niet beseffen wilde dat er achter de schone schijn ook gewoon een mens van vlees en bloed schuilt. Pas voorbij die ijdelheid van hem en van haar, ontstaat ware liefde en intimiteit.

Nou ja, oordeel zelf maar. Mij amuseerde dit gedicht dusdanig, dat ik het niet na kon laten er een vrije vertaling van te maken. Een heel vrije vertaling; mijn versie is beduidend korter, en enigszins bij de tijd gebracht, en lang niet zo leuk als het origineel – maar goed, ’t is maar spielerei, meer ter vermaak dan ter lering. En ik heb gepoogd de ernst en langdradigheid te vermijden, dus ik vermoed dat je er niet bij in slaap zult vallen.

[iframe width=”640″ height=”480″ src=”http://www.youtube.com/embed/J8T9GkYlSAE” frameborder=”0″ allowfullscreen]

N.B.: Voor de liefhebber: de muziek waar je in dit filmpje flarden van hoort is het oratorium Vanitas Vanitatum van Cristofaro Caresana. De complete versie vind je hier.

4 gedachten over “De kleedkamer

  1. Heel leuk filmpje.
    En je staat in een goede katholieke traditie die begon met “De Cultu Feminarum” van Tertullianus (ca.202).
    Op naar Cameretten !

  2. Pingback:Lectuur tegen de verkiezingsmoeheid | Anton de Wit

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *