De uitholling van de universiteiten

Open brief aan de colleges van bestuur van de Nederlandse universiteiten.

Weledelgeleerde dames en heren,

Naar aanleiding van het zogenoemde ‘Professorenmanifest‘, waarin 35 hoogleraren van diverse universiteiten hun zorgen kenbaar maken over het kerkelijk klimaat in ons land, zien wij het als onze burgerlijke plicht om u onze zorgen kenbaar te maken over het academische klimaat in ons land. Het is uiteraard een goede zaak dat katholieke hoogleraren zich bezorgd tonen over het reilen en zeilen van de kerk. Dat had men eerder en vaker mogen doen. Maar het genoemde manifest is van een zo bedroevend niveau, dat wij ons ernstig afvragen of wij onze kinderen niet beter in het buitenland kunnen laten studeren.

Foto: Stock.xchngWees eens eerlijk: als een student een warrig epistel als ‘De uitholling van de geloofsgemeenschappen in de katholieke kerk‘ als paper of scriptie had ingeleverd, zou u hem of haar daar dan een voldoende voor geven? U zou er de betreffende student toch op z’n minst op attenderen dat wanneer hij een stelling poneert, hij die stelling met argumenten dient te onderbouwen? Welnu, het Professorenmanifest bevat een heleboel stellingen, maar nauwelijks een geldig argument. Er staan wel heel veel wollige zinsneden in die op argumenten moeten lijken, maar die feitelijk nieuwe beweringen zijn. Neem nu een pedante daarmee-uit-frase als: “…dat is theologisch en pastoraal-psychologisch hoogst problematisch en daarmee onverantwoord”. In gewone-mensen-taal staat daar: “…dat is niet leuk en daarom is het stom.” De hele tekst hangt van dergelijke rammelende constructies aan elkaar. Van een serieuze empirische of logische onderbouwing is geen spoor te vinden. Suggestieve termen, impliciete aannamen, valse tegenstellingen, stromannen en grove generalisaties treffen we daarentegen ruimschoots aan. En dat van de mensen die onze studenten horen te leren zuiver te argumenteren…

Wanneer u nu als universiteitsbestuur uw stuntelende hoogleraren op de vingers gaat tikken – wat u ongetwijfeld gaat doen, daar vertrouwen wij op! – dan kunnen zij natuurlijk tegenwerpen dat het manifest geen wetenschappelijke pretenties heeft. Dat het slechts een discussiestuk is ten behoeve van het publieke debat. Nu zijn de wetten van de logica in het publieke debat heus niet zo gek veel anders dan in het wetenschappelijk discours, dus van de argumentatieve omissies pleit die tegenwerping hen niet vrij. En belangrijker nog: in het publieke debat gelden wél weer strengere eisen als het gaat om retorica. Je moet de boodschap een beetje fraai en prikkelend en overtuigend onder woorden kunnen brengen. Ook op dat terrein schiet het manifest jammerlijk tekort: het is een samenraapsel van kromme constructies, quasi-intellectueel gewauwel, passieve zinnen en gortdroog academiejargon. “Er wordt strategisch-instrumenteel gehandeld op basis van doel-middel rationaliteit” – dat soort tenenkrommend geklets. Zoiets als het Koningslied, maar dan in professorenproza.

Wacht, zijn wij al weer zo ver in onze tekst? Hoogste tijd voor een stijlbreuk. Dan volgt nu een vaag versje met oeroude Keltische wijsheden die lekker diepzinnig klinken en tegelijk zo algemeen zijn dat geen hond het ermee oneens kan zijn:

Als onze universiteit geen plaats meer is waar mijn geest vleugels krijgt,
waarheen moet ik dan nog vliegen?
Als onze universiteit geen hoogleraren meer heeft van wie ik leren kan,
wie leert mij dan nog leren?
Als onze universiteit geen bron meer is waaruit ik drinken kan,
in welke kroeg moet ik dan mijn verdriet verzuipen?

Dit versje toont wel aan dat wij niet bepaald onder de indruk zijn van het Professorenmanifest. Het onderwerp van het manifest is belangrijk genoeg, maar was er echt niets intelligenters over te melden? Waren de professoren met een heldere geest en een scherpe pen soms op? We lezen er niets meer in dan het gemopper van een stel verwende pensionado’s van wie de bejaardensoos wordt gesloten en die voortaan vijf kilometer verderop moeten klaverjassen – “die lui daar kennen we niet, die motten we niet…”. We horen in hun klachten het geknor van de luie biggetjes van wie het strohuisje wordt omgeblazen door de Grote Boze Bisschop, maar die zelf geen enkel duurzamer bouwplan weten aan te leveren. O ja, natuurlijk: “wij van het Rijnlandmodel adviseren het Rijnlandmodel”, zo klinkt aan het einde nog de loze aanbeveling, compleet met keurige literatuurverwijzing en een rooms pluimpje door vroom te verwijzen naar het subsidiariteitsbeginsel. Maar subsidiariteit, los van het professorengeblaas, betekent nu net dat je beter zelf de handen uit de mouwen kunt steken in plaats van verongelijkt bij een hogere autoriteit te gaan lopen zeuren om een oplossing.

Concluderend bevelen wij u aan: de katholieke sociale leer. (Zie: Pauselijke Raad Justitia et Pax, Compendium van de Sociale Leer van de Kerk, Libreria Editrice Vaticana, Vaticaanstad 2004). Daarmee hopen wij u voldoende geïnformeerd te hebben. Deze open brief sturen wij naar de colleges van bestuur van alle Nederlandse universiteiten, de curatoria van de internationale accreditatie-instellingen en naar onze moeders, die vast heel trots op ons zullen zijn. Ook het internet zullen wij informeren.

Met vriendelijke groet,

Alle bezorgde ouders van (aanstaande) studenten in Nederland,
Bestuur en leden van de Bond ter Bevordering van Bondsbevordering, Regio Zuid-Oost-Noord,
R.K. Zaalvoetbalvereniging De Vaste Veter te Duivenakker (m.u.v. Gerry, die vond dat de professoren wel een punt hadden),
De buschauffeur van lijn 24,
Alle 1,2 miljard katholieken in de wereld

Namens hen,

Prof.dr.mr.ing. A.B.C.D.E.F.G. (Anton) de Wit

Post Scriptum: Degenen die onze bezorgdheid met ons delen en ons initiatief willen steunen nodigen wij uit om op het hiernavolgende ‘Like’-knopje te klikken. Degenen die ons niet steunen, nodigen wij uit er niet op te klikken.

9 gedachten over “De uitholling van de universiteiten

  1. Afgelopen vrijdag wees mijn gebiografeerde mij op dit manifest. Mijn telefoon weigerde het te downloaden en daarna ben ik het vergeten. Ik heb een wijze telefoon.

  2. Voor vele mensen is het leven te ingewikkeld geworden volgens mij. Dit geldt zowel voor de professoren alsmede voor studenten en iedereen in deze maatschappij. We ontkomen er volgens mij niet aan om te bekennen dat we moeite hebben met de ups and downs in het bestaan. De wetenschap is de ruimte ingegaan en komt nu zichzelf tegen. We hebben van de kennisboom gegeten en kennis gaf macht, heeft wel vaak het natuurlijke leven ontkracht. Allah is barmhartig, zo wordt gezegd en eveneens dat God Liefde is. Eze chter in het leven weet niemand meer wat barmhartigheid en liefde is of betekent. Dat werd en wordt door machtige mensen zelden uitgelegd. Die gingen op zoek naar uitvluchten, hebben misschien zelf evenmin barmhartigheid of liefde ervaren omdat ze te druk waren met hoofdzaken en vergaten vanuit hun hart te leven. In streven naar beter leven wordt wel eens vergeten aan het Hart, barmhartigheid en liefdevol omgaan met jezelf en medensen omgaan, aandacht te geven.

  3. Zeer Goed stuk, Anton ! Er is inderdaad sprake van “uitholling van geloofsgemeenschappen in de katholieke kerk”, maar daarvoor zijn niet de bisschoppen verantwoordelijk, maar eerder de aanhangers van wat Benedictus XVI noemde: “het concilie van de media” (niet te verwarren met het Tweede Vaticaanse Concilie van de Rooms Katholieke Kerk). Deze beide concilies komen ten aanzien van bijna alle hedendaagse kwesties tot tegengestelde opvattingen. Welnu deze professoren zijn de inmiddels wat fossiele protagonisten, in navolging van de profeten Pauw en Witteman en Mathijs van Nieuwkerk, van dit al weer achterhaalde “geloofsgoed” van het mediaconcilie (verandert met de dag).
    Ik heb, naar aanleiding van jouw informatieve stuk, wel inmiddels contact gezocht met de Bond ter Bevordering van Bondsvorming, omdat ik begreep dat zij met een zeer interessant thema bezig zijn op het moment: het geheim van het verdwenen mysterie. Hoe dat heeft kunnen gebeuren is mij nog steeds een raadsel.

  4. Beste Anton,

    Wat jammer dat je niet ziet dat het manifest, geheel naar katholieke traditie, prima past in een traditie. Het zijn de retoriek en logica van de vrijwel heilige professor Schillebeeckx, waarvan zelfs de naam al een spellng kent die niemand kent. Deze professoren, kennelijk lid van de aillustere Broederschap der Schillebeeckx Adepten, past de benadering van hun grote Roerganger toe. Ter illustratie: ik heb enige tijd geleden deelgenomen aan een online studiegroepje van Schillebeeckx-vorsers onder leiding van iemand Die Er Verstand Van Heeft. Het groepje moest haar activiteiten staken toen binnen enkele hoofdstukken duidelijk werd dat zelfs de grootste Schillebeeckx-liefhebber geen titel of iote begreep van wat de grote Roerganger gewchreven had.

    In een dergelijke intellectuele context moeten we het professoren-manifest toejuichen als een laatste poging de Geest van Schillebeeckx nieuw leven in te blazen in ons land!

  5. Ben het helemaal met U eens.
    Die zogenaamde geleerde mensen gedragen zich
    als kleine kinderen die hun zin niet krijgen.
    Geloven zij nog wel?
    We moeten medelijden met ze hebben en bidden
    om de Heilige Geest.
    Gaat U aub door met Uw goede werk.
    vriendelijke groeten .

  6. Bij het lezen van het zogenoemde Professorenmanifest kreeg ook ik het gevoel,dat het woord “professoren” de lading moest dekken.
    Verder meen ik, dat ik geen beter commentaar over deze zaak kan geven dan de Heer Anton de Wit en Pastoor Mennen hebben gedaan.
    W.Baijens.

  7. Er werd mij vanuit onze parochie gevraagd of ik het Professorenmanifest wilde ondertekenen. Ik heb gezegd dat ik het niet kan en niet wilde. Ik sta daar niet achter. Het Kerkelijk leven is hier bedroevend. Ik wou dat er verandering in kwam. Sinds Paus Johannes XXIII zei dat de ramen open zouden moeten, ging niet lang na het Tweede Vaticaanse Concilie de deur van de Kerk dicht, behoudens met vieringen. Dat kan niet vanwege kans op inbraak, krijg ik steeds te horen. Wat is dat voor een Kerk als je niet naar Onze Lieve Heer toe mag. Ja, de Heer is overal, je kan thuis ook bidden krijg je dan te horen. Dat is ook zo, maar in de Kerk kom je meer in de rust, zelfs als je iemand bent die alleen woont. Er is altijd wel geluid. Beste heer Anton, u steekt er lekker de draak mee met de heren Professoren! U durft wel, hoor! Er is veel gebed nodig! Hartelijk groet, Mar Koopman

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *