Heilige verontwaardiging

De Protestantse Kerk Nederland gaat bidden tegen Wilders. Toch benieuwd hoe dat gaat. “Lieve Heer, tref Geert Wilders met een aardbeving. Geen grote alstublieft, gewoon een bescheiden Gronings gasbevinkje is genoeg. Als ‘ie maar eventjes goed schrikt.” PKN’ers zijn namelijk allemaal aardige en nette mensen, die wensen niemand écht erge dingen toe, zelfs Geert Wilders niet.

Een gebedsdienst tegen Wilders. Ik snap het sentiment heus wel. Het voelt als een plicht je uit te spreken tegen het ordinaire racisme van Wilders. De grote protestantse theoloog Dietrich Bonhoeffer zei immers, dat wie zich tegen dergelijk kwaad níet uitspreekt ipso facto medeplichtig is aan dat kwaad. En je kunt Bonhoeffer niet van makkelijk praten betichten, want hij verzette zich luid tegen het naziregime en werd door dat regime uiteindelijk ook ter dood gebracht.

Toch, met alle respect, ik heb nooit veel gehad met dat overspannen moralisme van Bonhoeffer, dat de schouders van iedere eenling poogt te verpletteren onder de schuldenlast van heel de wereld. Er was er maar één die zo’n last kon dragen, en die deed dat aan het kruis. Ik wil heus mijn best wel doen om zo veel mogelijk van dat leed mee te dragen, maar ik ben te katholiek om te menen dat ik dat in mijn eentje kan.

Protest tegen Wilders. Foto: Erik bij de Vaate via Flickr.com (cc)
Protest tegen Wilders. Foto: Erik bij de Vaate via Flickr.com (cc)

Ik voel me daarom ook wat ongemakkelijk bij alle verontwaardiging over Wilders’ gewraakte uitspraken die iedereen momenteel zo luid en duidelijk articuleert. Ik voel me vooral niet prettig bij de impliciete en expliciete oproepen om mij mee te verontwaardigen. Indignez vous! De slogan van eveneens voormalig verzetsstrijder Stéphane Hessel is een mantra van onze tijd geworden. Verontwaardig je, spreek je uit, liefst met veel uiterlijk vertoon, handtekeningenacties, Facebook-groepen en embleempjes op je profielfoto. Want je staat weliswaar machteloos tegen, noem ze maar op, Wilders of Poetin, tegen volksmenners, dictatoren of graaiende bankiers, maar dan heb je altijd je verontwaardiging nog om mee te koop te lopen. Zie mij eens deugen. Heilige verontwaardiging is het, ritueel gejeremieer en publiek borstgeklop – met een heuse gebedsdienst als liturgisch hoogtepunt – maar de scheidslijn tussen heiligheid en schijnheiligheid is nergens zo dun. Grote woorden en gebaren in plaats van de kleine daden van barmhartigheid die er echt toe doen.

Ik vind verontwaardiging überhaupt niet zo heilig. Verontwaardiging is een tamelijk platte, lelijke gemoedstoestand, plaatst onze naakte machteloosheid in ongenadig tl-licht. Het woord zegt het al: verontwaardiging ontdoet ons van onze waardigheid. Juist die waardigheid is mij heilig, en die laat ik mij niet graag afpakken door om het even welke volksmenner of dictator. Soms is het wel degelijk beter om je niet uit te spreken. Soms is het juist ons vocale protest dat ons medeplichtig maakt aan de hatelijke hype waar slechts de volksmenner zelf garen bij spint.

Laat Wilders toch in zijn sop gaarkoken. Ne vous indignez pas, verontwaardig je niet. Verwaardig je.

19 gedachten over “Heilige verontwaardiging

    1. Gracias Mari…muy detallado tu punto aparte en el curtido del ceviche de camaron, me fascina y no sabia como crearle ese punto acido que debe tener este plato facil de preparar pero debe tener en cuenta que los ingredientes tienen su punto en la preÃpracia³n…saludos..¡¡

  1. Volkomen eens Anton. Daarom zou ik, in plaats van de vandaag de dag zo graag geciteerde uitspraak „Es mag Zeiten geben, das wir gegen Ungerechtigkeiten machtlos sind, aber wir dürfen nie versäumen, dagegen zu protestieren.“ (Elie Wiesel) liever vervangen door een katholiekere versie: “Es mag Zeiten geben, das wir gegen Ungerechtikeiten nich protestieren können, aber wir dürfen niet versäumen zu helfen.”

    1. Waarmee ik overigens niet wil zeggen, dat we vandaag de dag in Nederland niet zonder problemen kunnen protesteren. Voor alle helderheid. Ik heb het natuurlijk over tijden, waar protesten wel degene die protesteert wat opleveren, maar waar diezelfde protesten tot represailles en nadelen leiden voor anderen.

  2. Ruim 60 jaar geleden, heeft men ook verzuimd zich uit te spreken en dat heeft averechts gewerkt. De politiek heeft deze racistische ‘politicus’ genoeg zijn gang laten gaan. Ik ben voor vrijheid van meningsuiting echter wanneer het in strijd is met artikel 1 van onze grondwet, valt verwaardiging zoals jij het schrijft, je mond open trekken tegen onrecht! maar we leven in een vrij land en ieder heeft recht op zijn/haar mening MITS deze niet in strijd is met de wet!

  3. Ik denk dat het op zich ook geen probleem is om je uit te spreken tegen Wilders, maar de context en de vorm waarin je je uitspreekt zijn wel belangrijk.

    Momenteel struikelt niet alleen de media, maar eigenlijk heel Nederland, over elkaar heen om verontwaardiging uit te spreken over Wilders’ uitspraken. Maar je kunt je afvragen of je je daarmee überhaupt wel tegen het kwaad verzet. Het is natuurlijk heel gemakkelijk om je uit te spreken, zeker in deze tijd van sociale media. Spui je mening maar en laat zien dat jij wel bij de ‘good guys’ hoort.

    Er zijn ook andere manieren om je tegen de ideologie van Wilders te verzetten. Negeren van sommige uitlatingen kan daar één van zijn, afhankelijk van de omstandigheden. Ik vind het niet terecht om dit te vergelijken met het naziregime, zoals Iman hierboven doet. Ten eerste omdat daarmee reacties op één enkele uitspraak van een mislukt politicus vergelijkt met de reactie op een heel regime dat 12 jaar aan de macht was. En ten tweede omdat er destijds ook genoeg mensen waren die hun verontwaardiging uitspraken. Maar verontwaardiging is niets meer dan een reactie. Het is geen actie. Je geeft een trol een podium en daar laat je het bij.

    Je kunt je nu dus wel uitspreken tegen Wilders, maar wat doe je als je aardige buurman of buurvrouw plots racistische uitspraken doet? Of die jolige oom op je verjaardagsfeestje? Gek genoeg zwijgen veel mensen nu juist op de momenten dat het wél gepast is om je uit te spreken. Maar ook op die momenten geldt dat het etaleren van je verontwaardiging niet echt een reactie is waar je iets mee opschiet. Meestal bereik je meer met een kalme, begripvolle houding, waarbij je naar de ander luistert maar ook de andere kant van het verhaal benadrukt.

    Tenslotte ben ik het helemaal met Marieke eens: laten we voor Wilders bidden in plaats van ‘tegen’ hem.

  4. Wat een flauw stuk heb je hier geschreven. Je beschuldigt anderen van "ritueel gejeremieer en publiek borstgeklop" en vind dat de motivatie van diegenen enkel is: "zie mij eens deugen". Vervolgens sla je jezelf maar op de borst met je kijk-mij-eens-goed-zijn met mijn waardigheid en ik doe niet aan "overspannen moralisme". Van harte Gefeliciteerd!
    Ik ben echter blij dat Nederland mensen herbergt die oprecht verontwaardigt zijn, die zich druk en boos maken en die het lef hebben publiekelijk te reageren en stelling te nemen.
    Met niets zeggen wordt een mens nietszeggend, dat kan kwalijk zijn.

    Overigens, er wordt in de door de PKN georganiseerde dienst een statement gemaakt tegen racisme, dat is wat anders dan een gebedsdienst tegen Wilders zoals je nogal laatdunkend schrijft.

  5. Wat een flauw stuk heb je hier geschreven. Je beschuldigt anderen van "ritueel gejeremieer en publiek borstgeklop" en vind dat de motivatie van diegenen enkel is: "zie mij eens deugen". Vervolgens sla je jezelf maar op de borst met je kijk-mij-eens-goed-zijn met mijn waardigheid en ik doe niet aan "overspannen moralisme". Van harte Gefeliciteerd!
    Ik ben echter blij dat Nederland mensen herbergt die oprecht verontwaardigt zijn, die zich druk en boos maken en die het lef hebben publiekelijk te reageren en stelling te nemen.
    Met niets zeggen wordt een mens nietszeggend, dat kan kwalijk zijn.

    Overigens, er wordt in de door de PKN georganiseerde dienst een statement gemaakt tegen racisme, dat is wat anders dan een gebedsdienst tegen Wilders zoals je nogal laatdunkend schrijft.

  6. Wilders is het probleem niet, het probleem is de tijdgeest waarin zulke figuren de ruimte krijgen. Hij zegt weinig anders dan Janmaat begin jaren '90, maar hij werd door de publieke opinie weggehoond, de tijd was nog niet rijp. Als Wilders stopt komt er wel weer een ander figuur die een stem geeft aan de mensen die hij vertegenwoordigt. Bid tegen de tijdgeest, niet tegen Wilders!

    1. Anton laat zich niet zo snel op de kast krijgen, dat blijkt alleen al uit het feit dat hij nog steeds toestaat dat u met uw weinig constructieve bijdragen, elk van zijn items komt vervuilen. U hebt het wellicht niet in de gaten beste @Rianne Verhoeven, maar u bent de Wilders op de site van Anton de Wit. Ieder ander zou u vermoedelijk al lang hebben geblokkeerd. Van de verdraagzaamheid van Anton de Wit kunt u nog wel wat leren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *