Jheronimus Bosch: geraakt door God, niet door de duivel

“Slechts door de ogen van een gelovige, door de ogen van een kind, zien wij de echte Jheronimus Bosch.”

Jeroen BoschKun je met moderne ogen Jheronimus Bosch écht begrijpen, als je de zojuist geopende tentoonstelling rond deze schilder bezoekt? Zijn schilderijen zijn beroemd om hun vreemdheid, de monsterlijke figuren, vertrokken grimassen, onnavolgbare beeldtaal. Een ‘duivelskunstenaar’ is hij daarom vaak genoemd, een geniale gek, een bezetene, ‘geraakt door de duivel’, zoals een documentaire heet over de totstandkoming van de Bosch-tentoonstelling. Het zal ook wel een kwestie van pr zijn – de duivel is een handige zakenman; alleen zijn naam al verkoopt lekker.

Maar klopt dit beeld wel? Zien we hem echt als we hem door deze ‘duivelse’ bril bekijken? Het zou veel minder bezoekers op de been krijgen, maar ik vermoed dat we Bosch toch veel beter begrijpen wanneer we inzien dat hij boven alles is ‘geraakt door God’.

> Lees mijn essay over Jeroen Bosch op EO.nl/geloven.

(Vanaf heden schrijf ik op regelmatige basis artikelen voor die website.)

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *