Nette mensen

Fotograaf en schrijver Hans Aarsman, dat weet iedereen, heeft een scherpe pen en een nog scherpere blik. Details op foto’s waar jij en ik in onze onnozelheid overheen kijken, die pikt hij er zo uit. Zijn rubriek Aarsman Collectie in De Volkskrant lezen jij en ik daarom graag. De aha-erlebnissen, de aap-uit-mouw-ervaringen, het verkeerde-beenhinkelen – werkelijk steeds de moeite waard. Zoals laatst, bij een foto van een pro-lifedemonstratie in Dublin…

De bewuste foto:

Pro-life-demonstratie

Aarsman schrijft hierover:

Ze zijn van pro-life, het staat overal op. Dat haal je de koekoek, pro-life, wie is niet voor het leven? […] Punt is alleen, de demonstranten doen wel erg pro met hun vrolijke kleurtjes en hartjes, maar eigenlijk zijn ze anti. Ze zijn anti-abortus. Iemand met een achtergrond in de reclamewereld moet ze hebben verteld dat positieve boodschappen beter overkomen. Daarom hebben ze een pro van hun anti gemaakt.

Aha, de aap uit de mouw! Ze zijn niet pro, maar anti! Anti-abortus nog wel. Nou nou. Verderop valt het Aarsman ook al op dat een beeltenis van de Maagd van Guadeloupe wordt meegezeuld door de demonstranten. Nou, dan weten jij en ik het wel, hè. Enge religieuze mensen met enge bekrompen denkbeelden! Gelukkig dat Aarsman ze zo genadeloos ontmaskerd heeft, want jij en ik, onnozelaars, wij zagen alleen een foto van nette, vrolijke jongelui met hartjesballonnen. Hij flikte het weer, die schrandere Aarsman!

Achterlijke denkbeelden

Dat Hans Aarsman het standpunt van de demonstranten niet deelt, is uiteraard zijn goed recht. Wat mij echter bevreemdt aan deze column, is de smalende wijze waarop hij dit standpunt al bij voorbaat diskwalificeert. Deze mensen zijn ‘eigenlijk’ anti-abortus, en kunnen daarom hoe dan ook niet serieus genomen worden. Naar argumenten pro en contra wordt niet eens gekeken, het predicaat ‘anti-abortus’ volstaat. Nette mensen hangen zulke volkomen achterlijke denkbeelden niet aan, dat behoeft klaarblijkelijk geen betoog.

Maar wat is er precies zo onfatsoenlijk aan anti-abortus zijn? Als je er even over nadenkt, zou ieder net mens in principe tegen abortus moeten zijn, want het afbreken van een zwangerschap is hoe dan ook een ingrijpende en dramatische gebeurtenis. De echte discussie gaat tussen hen die vinden dat vrouwen in bepaalde omstandigheden desalniettemin de keuze moeten hebben dit te doen – die mensen noemen zich (ook ingefluisterd door handige reclamejongens, meneer Aarsman?) ‘pro-choice’ – en hen die het kwetsbare leven principieel voorrang geven – een positie die daarom toch met goede redenen ‘pro-life’ genoemd mag worden.

Moralisme

In onze streken is die laatste positie een zeldzaamheid geworden, helaas. Maar dat maakt het standpunt nog niet illegitiem – tenzij je het tirannieke idee aanhangt dat de waarheid zich per meerderheidsbesluit laat bepalen. Een bijkomend probleem is dat de paar mensen die dit impopulaire standpunt nog wel huldigen, praktisch allemaal christenen zijn. Ik noem dat een probleem, omdat het standpunt daardoor ook nog eens onder de impopulariteit van het christendom gebukt gaat – een christendom, dat zich in de moderne tijd toch al te vaak tot een vorm van geritualiseerd moralisme heeft laten versmallen.

Het christendom moet méér zijn dan een setje meningen over medisch-ethische kwesties, onze goede paus heeft daar terecht op gewezen. Anderzijds zou de medisch-ethische positie van de pro-lifebeweging niet het uitsluitende domein van christenen moeten zijn. De argumenten om een kind niet in de moederschoot te doden zijn uiteindelijk gegrondvest in de idee van menselijke waardigheid, een notie waarvan humanisten en atheïsten altijd zeggen dat zij God niet nodig hebben om erin te geloven. Als dat waar is, hebben zij net zo veel reden om een fatsoenlijk pleidooi tegen abortus en voor het leven houden. Zulke dappere seculiere pleidooien hoor je heel soms, maar ze blijven helaas een zeldzaamheid. Ik ben geneigd dat te verklaren uit conformisme, uit angst om een mening te verkondigen die afwijkt van de communis opinio, angst voor het minzaam smalen van de vele Aarsmannen van deze wereld.

Gelopen race

Een tijdje terug interviewde ik voor Filosofie Magazine de journalist en auteur Gerbert van Loenen, die een scherp essay schreef over euthanasie – een verwant debat, dat velen ook als een gelopen en door liberalen gewonnen race beschouwen. Van Loenen zei daarover:

“Ik vind dat Nederlanders opvallend vaak dezelfde mening hebben. Op de kleine christelijke partijen na zijn alle partijen van links tot rechts het volkomen met elkaar eens over euthanasie, nuanceverschillen daargelaten. […] Een tegengeluid wordt niet gehoord, ís er ook nauwelijks. En het politieke debat blijft volstrekt technocratisch. We richten op z’n Nederlands een commissie op die een keurige richtlijn schrijft en dat is het dan. Dan zeggen we dat we pragmatisch zijn, maar op zo’n moment vind ik het Nederlandse debat ronduit laf. We lopen om de kernvragen heen.”

De column van Hans Aarsman illustreert dat voor abortusvraagstukken hetzelfde geldt.

IJzingwekkend

In de VS, waar (hoe onfris soms ook) in elk geval nog wél zoiets als een debat bestaat over dit soort onderwerpen, is onlangs ophef ontstaan door enkele met een verborgen camera opgenomen gesprekken met medewerkers van Planned Parenthood, de grootste promotor en facilitator van abortus in dat land. Daaruit zou blijken dat die organisatie handel drijft in weefsel en organen van geaborteerde kinderen – door de medewerkers met ijzingwekkende argeloosheid als ‘specimens’ beschreven. De video’s zijn hier en hier te zien. Planned Parenthood zelf ontkent in alle toonaarden, wast de handen in onschuld, laat de gefilmde medewerkers wel als een baksteen vallen, en maakt tenslotte de motieven van de makers van de undercoverfilms verdacht (zie hier). Over nette mensen gesproken.

Denk ervan wat je ervan wil denken. Maar kom mij niet vertellen dat een vrolijke pro-lifebetoging eigenlijk een morbide en marginale manifestatie is, de bittere verliezers die een herkansing eisen na een gelopen race.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *