Protestantse heiligen

Zijn protestanten de heiligen aan het herontdekken? Het is niet alleen een vraag die ik me stel, maar die ook hardop gesteld werd – door een protestant nota bene – tijdens de presentatie van het boek Volgers, waaraan ik een bescheiden bijdrage leverde.

PKN-predikante Arenda Haasnoot, één van de deelnemers aan een korte forumdiscussie bij deze boekpresentatie, probeerde nog onder deze gevoelige vraag uit te komen door te wijzen op een klassiek inzicht uit de protestantse theologie: “Wij zijn toch allemaal heiligen?”. In een oude christelijke geloofstaal heten alle gedoopten immers ‘heiligen’. Priester Antoine Bodar, eveneens een van de panelleden en sprekers, liet haar niet onder deze spraakverwarring uitkomen: de katholieke traditie heeft het woord immers ook zijn meer gangbare betekenis gegeven; iemand die uitblinkt in een deugdzaam leven, een volger van Christus die ons tot navolging kan inspireren door een innig gebedsleven of bijzondere inzet voor de naaste.

Zestien van zulke ‘volgers’ staan centraal in deze bundel, die samengesteld werd door Rob Nijhoff van het Wetenschappelijk Instituut van de ChristenUnie. Máár zestien, op tweeduizend jaar christendom; verre van een volledige heiligenkalender dus. De keuze kun je arbitrair noemen; en de vraag “Waarom staat (vul maar in) er niet in?” werd tijdens de presentatie al volop gesteld, en zal nog wel vaker gesteld worden. Maar dat hou je toch. Toen ik een aantal jaar geleden samen met Richard Steenvoorde (die in Volgers ook een mooi hoofdstuk schreef over Thomas van Aquino) het Bronnenboek Christendom samenstelde, brachten we dik tachtig klinkende namen uit de volle breedte van de christelijke traditie samen, en ook toen werden we voortdurend met die vraag om de oren geslagen. Mensen hebben nu eenmaal hun favorieten. Maar het mooie van een brede traditie is nu net, dat die je leert over de schutting van je persoonlijke voorkeuren heen te kijken. De bonte stoet van heiligen vormt een tegenwicht op eenzijdige liefhebberijen.

Zelf mocht ik een hoofdstuk schrijven over mijn persoonlijke held G.K. Chesterton. Maar ook voor mijzelf biedt de bundel Volgers behalve enkele andere vertrouwde en geliefde namen (Augustinus, Thomas, C.S. Lewis, Charles Taylor) vooral ook veel namen die mij nauwelijks bekend zijn (Althusius, Whitefield, Stott, Hauerwass), die ik vooral van naam en horen zeggen ken (Groen van Prinsterer, Kuyper, Dooyeweerd) en zelfs enkele figuren die ik wel enigszins ken, maar die mij eerder hoofdpijn dan inspiratie bezorgden (Calvijn, O’Donovan). Dat maakt het interessant en verrassend leesvoer. Dat de focus op protestantse ‘hagiografieën’ ligt zal geen verbazing wekken in een bundel van de ChristenUnie. Uit het feit dat er liefst vier katholieken in staan (een kwart dus) spreekt de niet eens zo heimelijke wens van deze partij om de electorale horizon te verbreden, zo erkende de samensteller bij de presentatie. Maar hij voegde er aan toe dat de aanwezigheid van katholieken in de bundel niet eens het grote struikelblok bleek voor de traditionele CU-achterban; de eerste boze mail die hij had ontvangen ging over het feit dat er ook een doopsgezinde theoloog was opgenomen in de bundel. Rare jongens, die protestanten.

De vraag waarmee ik dit stukje begon bleef onbeantwoord tijdens de presentatie. Of je op basis van deze bundel met zestien inspirerende christenen kunt concluderen dat protestanten heiligen herontdekken – het lijkt me wat voorbarig. Maar het is wel een stap in de goede richting, als je het mij vraagt.

Meer informatie en bestellen: http://wi.christenunie.nl/volgers

Een deel van de auteurs van 'Volgers' bij de presentatie in Utrecht. Met 'yours truly' geheel links.

2 gedachten over “Protestantse heiligen

  1. In Friesland worden heel veel oude thans protestantse kerken weer met hun oude katholieke naam aangeduid. Maar …… wel zonder sint- of heilige – . Heel langzaam komen de namen terug en straks worden ze weer heilig.
    Vrgr.
    Piet

  2. Er is natuurlijk altijd een zekere belangstelling geweest. Zo ben ik in het trotse bezit van een dik en gereformeerd martelarenboek uit eind 19de eeuw.
    Verder is het interpreteren van de Schrift in de gemeenschap (toen en nu) en in de cultuur van waarin het geschreven is steeds breder geaccepteerd.
    De vroege Kerk is nooit helemaal los gelaten laat staan uitgewist. Zo doen vele pentecostalen een (selectief) beroep op profeten uit de vroege Kerk.
    Zo maar wat voorbeelden.
    Jammer alleen dat men er vaak uit pikt wat bevalt en de rest laat liggen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *