Redelijke God of goddelijke rede?

anselmGod is het volmaaktst denkbare, iets dat niet bestaat kan niet volmaakt zijn, ergo: God bestaat. In a nutshell is dat het ‘ontologische Godsbewijs’. Al vlak nadat het bedacht werd, werd het fel bekritiseerd — onder meer door de benedictijner monnik Gaunilo van Marmoutier, die het een ongeoorloofde sprong van het logische naar het ontologische vond. Maar bijna een millennium later wordt er opmerkelijk genoeg nog steeds druk over dit godsbewijs gediscussieerd, nu voornamelijk door atheïsten, in vele verhitte video responses op YouTube. Vandaag is het precies 900 jaar geleden dat de bedenker van dit argument, Anselmus van Canterbury, stierf.

Ik heb niets formeel-logisch aan de discussie toe te voegen. Wel een gedachte… ik heb de indruk dat wij een belangrijk punt missen wanneer wij het tegenwoordig hebben over de Godsbewijzen van de middeleeuwse scholastici als Anselmus en ook bijvoorbeeld Thomas van Aquino. Tegen wie moesten deze denkers het godsidee verdedigen? Er waren toen immers nog geen atheïstische billboards langs de kant van de bospaden of slogans op de zijkant van paardenkoetsen. Praktisch iedereen geloofde in die tijd in God. Lang niet iedereen geloofde echter in de rede. Is het dus niet veeleer zo, dat Anselmus niet zozeer via de rede God wilde verdedigen, maar juist via God de rede wilde verdedigen? Een rede waarmee je het destijds door niemand betwiste bestaan van God kunt aantonen, móet immers wel een goddelijke gave zijn…

4 gedachten over “Redelijke God of goddelijke rede?

  1. Mogelijke gesprekspartners toen: wat dacht je van de Oosterse kerken, theologen Byzantium (iets andere theologie zeker sinds 1054…ik vermoed dat het in de discussie rond 3-eenheid een rol speelt), het kalifaat in Spanje (of delen daarvan…zie met name het boek Millenium van Tom Holland) en er vielen nog wel eens Noormannen binnen die er ook een andere kijk op hadden, Zweden was net bezig Rusland te koloniseren, Polen was volgens mij ook nog niet helemaal bekeerd (kan me vergissen). Gesprekspartners genoeg dus, ook buiten de eigen kerk.

  2. Oosterse kerken en zelfs moslims hoefden zij toch ook niet te overtuigen van het bestaan van God. Noormannen deden volgens mij niet aan intellectuele discussies. 😉
    Nou goed, ik weet dat mijn voorstelling van zaken kort door de bocht kan zijn, maar volgens mij heb ik desalniettemin wel een punt. Haha.

  3. Pingback:De eerste en de laatste vragen « Geloof jij het?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *