This Theme Supports a Custom FrontPage

Een kleine theologie van het sprookjeshuwelijk

Een kleine theologie van het sprookjeshuwelijk

Ik was gevraagd te speechen op de bruiloft van mijn broer. Tijdens het diner, een kort woordje tot het kersverse bruidspaar. Ik nam me voor niets op papier te zetten, niet eens een paar steekwoorden – dan kon mijn woordje spontaan, kort en bescheiden blijven. Ik kon het echter niet laten van tevoren nog even door mijn filosofische en theologische boekenkast te snuffelen, op zoek naar wat mooie inzichten over het huwelijk om achter de hand te houden. “Vondel zei, dat de huwelijksliefde het dichtst Gods liefde benadert.” Dat werk. Klinkt eigenlijk helemaal niet zo bescheiden, dat gekoketteer met klassiekers, en ook helemaal niet spontaan. Ik heb dat citaat gelukkig niet gebruikt, noch enig ander citaat. Vondel ontschoot me volledig, goddank.

Lees verder OverEen kleine theologie van het sprookjeshuwelijk

Mijn geloof is zo ingewikkeld niet

Mijn geloof is zo ingewikkeld niet

Bij een goed glas wijn is het makkelijk bomen opzetten. Over het leven, de liefde, het geloof – de dingen die ertoe doen. Want, zo dichtte reeds Jan van Boendaele in de vroege veertiende eeuw, in zijn fraaie Sproke up den wijn:

Die goeden wijn verlicht den zin,
Subtijlheid brinct hi ter herte in
Den ondersceedeghen van goeden zeden
Hijs conforteerlic smeinschen leden,
Ende maect elken wel ghemoet,
Die anders es van zinne goet
Up dat hine neemt bi ondersceede,
Dies laet ons al sonder beide
Den wijn drincken met blijden moede
Ende Gode dancken van allen goede

Ik geniet van de groeiende ‘subtijlheid’ in zulke gesprekken bij een glas wijn, maar besef dat die ook een keerzijde heeft. ’t Wordt al snel ingewikkeld, eindeloos gelaagd, onnavolgbaar, als je niet oppast zelfs zwaar op de hand. De volgende dag denk je: waar deden we ook al weer precies zo moeilijk over? Een soortgelijke ervaring had ik, toen ik het goede-gesprek-bij-een-goed-glas-wijn terugkeek dat ik met Andries Knevel voerde.

Lees verder OverMijn geloof is zo ingewikkeld niet

Een pauselijke pauze

Een pauselijke pauze

Paus Franciscus bezoekt kantine“Waar eten deze mannen? – vraagt men zich af. Dan verschijnt het droombeeld van een Vaticaanse kantine, waar de Zwitsers hun lunch gebruiken met de kolbakdragers, de edelgardisten, de blauwe politieagenten, de Palatijnse wachten en de kleine dikke tuinman, die onder het eten zijn strooien hoed op het hoofd zou houden, nadat hij hem bij het bidden eerbiedig in de gevouwen handen boven zijn bord soep hief, de bol naar buiten, de sleetse binnenkant tegen de borst. En met al die mannen in zandsteenkleurige arbeiderspakken, bediend van kolossale schotels door kardinalen in het vuurrood. Zulk een kantine zou lijken op een carnavalsconvent met bruine paters en jezuïeten, gevelrestaurateurs en klokkemakers, ruitenwassers en pauselijke chauffeurs tussen bisschoppen en prelaten verspreid. In dit huis is iets te vinden voor ieders honger.”

— Anton van Duinkerken, Begrip van Rome (1948)

Lees verder OverEen pauselijke pauze

Boekensluiters (1)

Boekensluiters (1)

Anton van Duinkerken“Godsdienstigheid kan ons verslaven aan de wereld zonder dat wij het weten of vermoeden. Dit is de ware godsdienstigheid niet. Zij wacht niet op de wereld, zij berekent niet en zij vraagt niet, maar zij geeft onuitputtelijk. Wie rekent, verkeert in twijfel, of hij genoeg heeft. Wie redeneert, verkeert in twijfel, of hij gelijk heeft. Wie aarzelt, verkeert in twijfel, of hij toestemming heeft. Wie bemint kent geen twijfel. Hij rekent niet, hij redeneert niet, hij aarzelt niet. Hij is vrij en hij handelt vrijmoedig.”

– Anton van Duinkerken (Verzamelde geschriften I, p. 708)

Lees verder OverBoekensluiters (1)

“Zie, hoe goed, hoe klaar van stil geluk…”

“Zie, hoe goed, hoe klaar van stil geluk…”

Gabriël Smit! Omroep RKK heeft pas een uitermate boeiende radio-uitzending aan deze dichter gewijd, omdat hij een beetje fout was in en vooral voor de oorlog. Hoe dat precies zat doen de geïnterviewden goed uit de doeken – en ze schetsen tegelijk een intrigerend tijdsbeeld van de jaren ’20 en ’30, toen de katholieke jongerenbeweging van toen begon te radicaliseren. Ik heb daar verder niet veel aan toe te voegen. Maar hoe interessant de reportage ook is: ik vind deze episode uit Smits leven, deze flirt met het fascisme, eerlijk gezegd het minst interessante aspect aan de figuur van Gabriël Smit.

Lees verder Over“Zie, hoe goed, hoe klaar van stil geluk…”

Van Duinkerken blijft

Van Duinkerken blijft

[wpaudio url=”http://audio.omroep.nl/radio5/rkk/rkkwatblijft/20111009-23.mp3″ text=”RKK Wat blijft: Anton van Duinkerken” dl=”0″]
Deze mooie uitzending van het RKK-radioprogramma ‘Wat blijft’ over schrijver Anton van Duinkerken is de moeite van het beluisteren zeker waard. Ik vond het bemoedigend om over de erfenis van deze grote katholieke intellectueel te horen. In mijn laatste boek Van klokken en klepels verzuchtte ik nog dat deze schrijver helaas vooral nog voortleeft op straatnaambordjes. ‘Wat blijft’ van zijn werk, zo voegde ik daar aan toe, zijn slechts wat “voetnoten bij Vondel”. Maar ik vind het prettig om gecorrigeerd te worden door literatuurwetenschapper Jos Joosten en Van Duinkerkens jongste zoon Bernard Asselbergs…

Lees verder OverVan Duinkerken blijft

Gedeelde herinneringen

Gedeelde herinneringen

“Openbaar optreden beantwoordt haast nooit aan de verwachting van degene, die het doen zal. Er gebeurt altijd iets, waarop hij niet gerekend had. Achteraf moet hij wennen aan de ervaring, dat de toeschouwers maar het geringste deel van het drama beleven. De ware tragedie blijft achter de coulissen. Om een verloren haarspeld kan de vrouw, die Eva moet vertolken, dieper in verslagenheid raken dan zij op de planken zich zal tonen om het verloren paradijs. Wie deze tweestrijd niet innig doorleeft of niet áán kan, mislukt. Zo’n conflict is het voorspel van alle dingen, die goed aflopen. Het is de springplank naar het gemak, waarmee ze schijnen te worden volbracht.”

Dit prachtige citaat is afkomstig uit het boek Brabantse herinneringen van Anton van Duinkerken. Het is voor een habbekrats te koop via Bol.com, en ik geef het je gratis mee als lees- en/of geeftip voor de feestdagen.

Lees verder OverGedeelde herinneringen

Stat crux dum volvitur orbis

Stat crux dum volvitur orbis

“De Moderator had onder de H. Mis van dien dag, van onder het hooge altaarkruis, er op mogen wijzen, hoe de noodlottig tot eeuwige omwenteling voortgejaagde jonge menschheid, zijn rust en steun hervindt onder het nooit meewentelende Kruis: stat crux dum volvitur orbis. Diepzinniger formuleerde het dien middag de feestredenaar: dat de Waarheid aan het Kruis de wereld in evenwicht houdt. Non fregerunt ejus crura: rechtstandig, ongebroken en met recht gespreide armen de wereld omvademend.”

Lees verder OverStat crux dum volvitur orbis

Verdediging van Carnavalloosheid

Verdediging van Carnavalloosheid

In Brabantse katholieke kringen herinneren mensen mij eindeloos aan die andere Anton die in Bergen op Zoom werd geboren en in Nijmegen eindigde. Die andere Anton heette eigenlijk Willem, maar iedereen kende hem als Anton van Duinkerken. En natuurlijk, ik zie de beroepsmatige, geografische en ideologische verwantschap wel tussen die andere Anton en mijzelf. Een groot en belangrijk man, die andere Anton. Maar ik heb nog nooit een letter van hem gelezen. Nee, wacht, dat jok ik – ooit heb ik zijn erudiete Verdediging van Carnaval uit 1928 gelezen… Ik dacht dat ik het zelfs in mijn boekenkast had staan, maar ik zocht het vanochtend vergeefs.

Lees verder OverVerdediging van Carnavalloosheid