This Theme Supports a Custom FrontPage

Caritas in veritate (3): De lezingen

Caritas in veritate (3): De lezingen

encycliekInmiddels is Caritas in veritate ook in het Nederlands verschenen, dus nu is er echt geen reden meer om deze encycliek niet te lezen… Het is stevige, maar fascinerende kost, kan ik je verzekeren. Stevig, omdat het taalgebruik tamelijk academisch is, en enige bekendheid met de theologie van de huidige paus wel handig is. Fascinerend, omdat het een gezaghebbend en kritisch — ik durf wel te stellen: profetisch — geluid is in een heleboel actuele debatten: over de economie natuurlijk, over het milieu, over allerlei ethische kwesties, over rechtvaardigheid, mondialisering, armoede, religieus geweld, wetenschap, atheïsme…

Lees verder OverCaritas in veritate (3): De lezingen

De revolte der sleepdragers

De revolte der sleepdragers

De Filosofie Scheurkalender vertelt vandaag een anekdote over de aloude spanning tussen filosofie en theologie:

Toen men Immanuel Kant eens vroeg of hij nog geloofde dat de filosofie de dienstmaagd van de theologie was, antwoordde hij: ‘Het hangt ervan af of ze met de fakkel voorop loopt, of mevrouws sleep draagt.’

Je kunt hierin lezen dat de filosofie sinds de Verlichting de leidende rol van de theologie heeft overgenomen, maar feitelijk is dat niet wat Kant hier zegt. De filosofie loopt weliswaar met de fakkel voorop, maar is daarmee nog steeds dienstbaar aan de theologie. Overigens was die zienswijze van Kant allerminst revolutionair, want de filosofie is, zeker sinds de scholastiek, altijd de fakkeldraagster van de theologie geweest. Sleepdraagsters had de theologie al genoeg — dat waren de theologen. Waren, want onder het bedienend personeel van de theologie ontstond inderdaad een revolte, een regelrechte staking: niet de fakkeldraagsters gooiden echter het bijltje erbij neer, zoals het citaat van Kant doet vermoeden, maar de sleepdraagsters. Hun starre werkweigering heeft de laatste decennia groteske vormen aangenomen. Er is zelfs een naam bedacht voor deze grote theologenstaking: religiewetenschap.

Lees verder OverDe revolte der sleepdragers

Herinneringen aan de zon

Herinneringen aan de zon

The Silver ChairToen onze oudste geboren werd, inmiddels al weer ruim drieënhalf jaar geleden, begonnen wij meteen met hem voorlezen. Letterlijk op dag één begonnen wij in de Kronieken van Narnia van C.S. Lewis, in deel één, Het neefje van de tovenaar. Mijn zoon begreep er destijds nog wel niets van, maar dat maakte niets uit. Het was zo’n fijn avondritueel, en hij genoot er zichtbaar van. Liggend in mijn armen luisterde hij gebiologeerd naar mijn stem, keek naar mijn lippen. En wij, zijn ouders, genoten van het mooie rustige moment met z’n drieën en natuurlijk van die prachtige Narnia-boeken.

Lees verder OverHerinneringen aan de zon

Een kleine theologie van het wandelen

Een kleine theologie van het wandelen

Normaal gesproken is de binnenstad van Nijmegen op de vroege zondagochtend vrijwel uitgestorven. Vanochtend was er volop bedrijvigheid toen ik naar de vroege Mis ging. Podia werden opgebouwd, bierfusten aangesloten. Groepjes buitenlanders met zware rugtassen en stevige wandelschoenen stroomden uit de bussen, op zoek naar hun hotel. Nooit is deze stad zo rusteloos als op de vooravond van de Vierdaagse.

Lees verder OverEen kleine theologie van het wandelen

Caritas in veritate (2): open uitnodiging

Caritas in veritate (2): open uitnodiging

Ik had beloofd wat uitgebreider op de nieuwe encycliek Caritas in veritate in te gaan zodra ik die gelezen had. Welnu, ik heb de encycliek inmiddels gelezen, en ik zal mijn belofte nakomen, maar niet meteen. Waarom niet? Nou, omdat het een zware pil is. Indrukwekkend, inspirerend, maar ook moeilijk. Het vergt denk ik wel meer dan één lezing om er iets zinnigs over te kunnen zeggen.

Dus samen met enkele geestverwanten kreeg ik een beter idee: laten we een bijeenkomst organiseren rond deze encycliek. Zo gezegd zo gedaan. Een colloquium doctum noemen we het, een ‘geleerd gesprek’ — maar eigenlijk willen we gewoon samenkomen om in informele sfeer wat dieper in te gaan op de encycliek. Open, eerlijk, kritisch, constructief. En we nodigen jou, waarde lezer van dit weblog, van harte uit om ook te komen. De details:

Lees verder OverCaritas in veritate (2): open uitnodiging

Het complot tegen complotten

Het complot tegen complotten

SamenzweringTijdens een zonnige en eentonige treinreis — een dankbare kweekvijver voor dat soort dingen — schoot mij gisteren een idee voor een chestertoniaanse roman te binnen. Dat gebeurt me wel vaker, en meestal ontbreekt het me aan zin en tijd om het idee uit te werken. Bovendien: deze chestertoniaanse roman die ik voor mij zag bevatte geen nihilistisch, plotloos geneuzel en gezanik, dus enige kans op een lezerspubliek in het Nederlandse taalgebied lijkt me bij voorbaat uitgesloten. Dus ik kan mijn idee best verklappen. Ook heel chestertoniaans, trouwens: Orthodoxy van G.K. Chesterton begon immers ook met het verklappen van een onvolgroeid romanidee.

Lees verder OverHet complot tegen complotten

Verzoening en vergeving

Verzoening en vergeving

Onlangs interviewde ik ethicus Paul van Tongeren over het thema van de vandaag begonnen Maand van de Filosofie: verzoening. Het interview is inmiddels verschenen, in nummer 3 van Filosofie Magazine dat nu in de winkels ligt. En wie zin en tijd heeft, moet dinsdagavond 7 april a.s. maar naar café Trianon in Nijmegen komen, want dan interview ik Van Tongeren nogmaals over dit onderwerp, live ditmaal, in het kader van het maandelijkse Filosofisch Café.

Lees verder OverVerzoening en vergeving

De geest van virtuele vriendschap

De geest van virtuele vriendschap

webcam1webcam2weblog3

weblog4weblog5webcam7

Ik ben te vinden op Hyves, op MySpace, op LinkedIn, op Facebook, op Twitter, en misschien nog wel op een aantal andere sociale netwerksites waarvan ik het bestaan en/of mijn wachtwoord vergeten ben. Daarnaast heb ik MSN op mijn computer, maar dat gebruik ik zelden tot nooit, en sinds kort ook Skype – dat had ik toevallig voor mijn werk nodig, maar ik vermoed dat ik dat verder ook niet vaak gebruiken zal. Verbetert dit alles de kwaliteit van mijn leven? Nou en of! En de wetenschap kan dat van ganser harte beamen…

Lees verder OverDe geest van virtuele vriendschap

De achterkant van de wereld

De achterkant van de wereld

Vanochtend fietste ik over de brug tussen Ewijk en Valburg. De A50 vormde een gordijn van asfalt en uitlaatgassen aan mijn linkerzijde. Aan mijn rechterzijde werd de loom slingerende Waal onzichtbaar gemaakt door een sluier van nevel. Als het geen ochtend was, en als ik niet aan het fietsen was, dan was ik er vast mistroostig van geworden. Nu was mijn geest, ondanks de grauwe sluiers, helder en opgewekt. Ik moest aan die goeie ouwe Plato denken.

Lees verder OverDe achterkant van de wereld

Een kleine theologie van de spatie

Een kleine theologie van de spatie

Het Jeugdjournaal – toch één van de meer gedegen journalistieke media die ons land rijk is – heeft de prijs voor ‘de onjuiste spatie 2008‘ gewonnen. Een twijfelachtige eer natuurlijk, waar de redactie dan ook het schaamrood van op de kaken krijgt. ‘Scheidsrechters te kort’, had de website van het Jeugdjournaal gekopt boven een artikel over het scheidsrechtertekort. Een hilarische vergissing natuurlijk. Een verdiende eerste plaats dus – al waren de andere nominaties ook dolkomisch (‘gemalen gids’, ‘gestolen bromfietsregister’).

Lees verder OverEen kleine theologie van de spatie