This Theme Supports a Custom FrontPage

De laatste epische film

De laatste epische film

Geheel in de geest van Peter Jackson bracht ik onlangs een extended edition uit van een essay dat ik al eerder schreef naar aanleiding van de verfilmingen van The Hobbit. Ik vergeleek daarin het prachtige oorspronkelijke verhaal van J.R.R. Tolkien met de programmatische verhandeling over de vreugde van het evangelie door paus Franciscus. In het verlengde daarvan schreef ik over de onmiskenbare echo’s van het distributisme en het katholiek sociaal denken. In mijn extra lange versie heb ik dat nog eens verrijkt met een geestige gedachte van G.K. Chesterton over het verschil tussen kruideniers en herbergiers.

Lees verder OverDe laatste epische film

Chesterton en het raadsel van de gepamperde westerse jihadisten

Chesterton en het raadsel van de gepamperde westerse jihadisten

jihadisten

“Wat ik graag zou willen weten, is waarom degenen die nu jongens zijn, zoals ik eens een jongen was, zich zo volhardend in de vreemdste bochten wringen om zich tegen het leven te keren. Wij waren ook morbide, omdat we jongens waren; wij waren ook maniakken, omdat we jongens waren; wij waren zeker in staat om onszelf te vermoorden, vanwege de positieve schoonheid van een bepaalde vrouw; we waren ook in staat om iemand anders te vermoorden, vanwege de positieve rechtvaardigheid van een bepaalde revolutie. Maar het was altijd vanwege de positieve goedheid van een bepaald goed iets. Waarom willen zo veel mensen alleen maar de negatieve slechtheid aantonen – en dan niet alleen door te demonstreren dat een specifiek iets slecht is, maar dat alle dingen slecht zijn? De huidige generatie heeft meer plezier en welvaart gekend dan welke voorgaande generatie ook. Is dat de juiste manier om het raadsel te formuleren? Of is dat het antwoord?”

Lees verder OverChesterton en het raadsel van de gepamperde westerse jihadisten

Humor en het heilige

Humor en het heilige

“De duivel spotlacht. God buldert hartelijk. Ik geloof, en dat meen ik ernstig, dat God hemel en aarde, sterren en planeten, zeeën en continenten, mensen en dieren en planten, kortom al het geschapene, tot leven gelachen heeft. Niet met een minzaam of een spottend lachje, niet met een braaf mopje of een gevatte kwinkslag om de gespannen kosmische sfeer te breken, maar met een eindeloze, overvloedige, schuddebuikende bulderlach. Hij lacht nog steeds; en dat lachen horen heet genade.”

Lees verder OverHumor en het heilige

Nieuw jaar, nieuwe ziel

Nieuw jaar, nieuwe ziel

“The object of a New Year is not that we should have a new year.  It is that we should have a new soul and a new nose; new feet, a new backbone, new ears, and new eyes.  (…) Unless a man starts afresh about things, he will certainly do nothing effective.”
– G.K. Chesterton

Eerder deze week, in een schaars moment van rust met z’n tweeën – mijn vrouw en ik zaten in een restaurant -, greep ik het notitieboekje dat ik altijd bij me draag en begon driftig te pennen.

Lees verder OverNieuw jaar, nieuwe ziel

Snipper #23: Afkeer van de afgoden

Snipper #23: Afkeer van de afgoden

Met verbazing ontdekte ik dat het al weer bijna een jaar geleden is sinds ik voor het laatst een snippertje van mijn vertaling van Chestertons Eeuwige mens op dit weblog heb geplaatst. Heus, ik heb op dat vlak niet stilgezeten: voor de gedrukte editie van Catholica maak ik een reeks waarvoor ik de pareltjes uit deze vertaling nog iets verder gepolijst heb, en ik heb gesprekken gevoerd met geïnteresseerde uitgevers voor het hele boek. Maar voor het vertaalwerk zelf heb ik de laatste maanden nauwelijks tijd gehad – of beter: tijd genomen, want tijd hebben wij allemaal in overvloed, maar we vergeten in al onze haast vaak de vruchten van die overvloed te plukken. Afijn, ik blijf De eeuwige mens een mooi, belangrijk, geestig en actueel boek vinden, en ik blijf genieten van de kalmerende inspanning van het vertaalwerk, dus ik ga er graag mee door. Ik pak de draad weer op in het zesde hoofdstuk, Denkers en demonen, waarin Chesterton de duistere kanten van het heidendom beschrijft.

Lees verder OverSnipper #23: Afkeer van de afgoden

Oorlog (en vrede) met Tolstoj

Oorlog (en vrede) met Tolstoj

“Kerk blijft in oorlog met Tolstoj”, las ik op Kerknieuws. “En terecht”, was mijn spontane reactie, nog voor ik het artikel gelezen had. Nadat ik het artikel gelezen had, dacht ik: “En terecht!” Ik vind de argumenten die de zegsman van de Russisch-Orthodoxe Kerk aanhaalt zeer valide. Begrijp me goed: Lev Tolstoj – die vandaag precies honderd jaar dood is – was een groot schrijver, dat ontken ik niet (hoewel ik hem ook zeker niet de beste van de grote Russische auteurs vind… Geef mij maar de meer robuuste en grimmige Dostojevski). Maar een groot religieus denker was Tolstoj zeker niet.

Lees verder OverOorlog (en vrede) met Tolstoj

Een kleine theologie van de detective

Een kleine theologie van de detective

Laat ik de schokkende waarheid maar opbiechten: ik mag graag naar misdaadseries kijken op tv. Zo, dat is er uit — de onverwachte ontknoping, de boef ontmaskert zichzelf. Dit totnogtoe geheel in het verborgene uitgeleefde pleziertje verbaast mijzelf niet het minst. Want ik heb nooit een hoge dunk gehad van het hele detectivegenre. Wat bezielt me toch? Of, laat ik in stijl blijven: wat is toch mijn motief om me tot deze misdaad te verlagen?

Lees verder OverEen kleine theologie van de detective

Snipper #22: De zonden der zondelozen

Snipper #22: De zonden der zondelozen

Ik las dat er een site voor katholieke vertalingen is geopend — een zeer goede zaak als je het mij vraagt. Toen ik aan het Bronnenboek Christendom werkte, viel het me op dat tal van belangrijke bronteksten uit onze traditie nooit (of erbarmelijk of slechts gedeeltelijk) in het Nederlands zijn vertaald. Heel mooi dus dat dit verzamelpunt voor vertalers er is. Zelf ben ik niet professioneel genoeg om me bij dit gezelschap aan te sluiten, maar ik ga hier toch vrolijk verder met het vertalen van de katholieke brontekst waar ik me nu al ruim twintig fragmenten lang met goedmoedig amateurisme in vastbijt: De eeuwige mens van G.K. Chesterton.  Waar waren we? O ja, Chesterton verbaasde zich over de westerse neiging om te doen alsof de slachtoffers van onze vroegere expansiedrift allemaal voorbeeldige goedzakken zonder zonden waren…

Lees verder OverSnipper #22: De zonden der zondelozen

Snipper #21: Beschaving en bijgeloof

Snipper #21: Beschaving en bijgeloof

Mensen offer bij de AztekenHet vijfde hoofdstuk (in zes stukken vertaald: 1, 2, 3, 4, 5, 6) van De eeuwige mens kun je als een lofzang op de heidense mythologieën lezen: G.K. Chesterton beschrijft daar de innerlijke logica en grootsheid van het heidendom. In het zesde hoofdstuk, waarvan hieronder de eerste alinea’s zijn vertaald, beschrijft hij de keerzijde van de medaille: hoe het heidendom degenereerde tot iets minderwaardigs, ja zelfs iets satanisch…

Lees verder OverSnipper #21: Beschaving en bijgeloof

Snipper #20: Een heidense Christus?

Snipper #20: Een heidense Christus?

MithrasNog altijd zijn er opgewonden atheïsten en neo-paganen die hele internetpagina’s vullen met uitgebreide beschouwingen over de ‘heidense wortels’ van het christendom. Een wirwar van plaatjes en feitjes moet dan aantonen dat het christelijke verhaal niet origineel is, dat er tal van heidense goden bestonden, die ook uit een maagd geboren waren, zieken genazen, uit de dood waren opgestaan, enzovoort. Mithras, Dionysus, Adonis, Osiris — allemaal proto-Jezussen, dus het christendom brengt eigenlijk niets nieuws, zo is de triomfantelijke suggestie. Maar wat zegt het nou werkelijk? Is een regenboog minder bijzonder en betoverend, omdat de afzonderlijke kleuren ervan elders in de natuur ook te vinden zijn? Kun je het genie van Rembrandt ontkennen door erop te wijzen dat schilders voor hem ook verf gebruikten? Natuurlijk niet. Ook in de tijd van G.K. Chesterton klonk dit onnozele riedeltje over de ‘heidense Christussen’ al volop, en in dit prachtige slot van het vijfde hoofdstuk van De eeuwige mens (volgend op dit fragment) veegt hij er de vloer mee aan. De mensen die spreken over een heidense Christus, aldus Chesterton, hebben niet alleen het christendom verkeerd begrepen, maar vooral ook het heidendom.

Lees verder OverSnipper #20: Een heidense Christus?

Snipper #19: Rede en verbeelding

Snipper #19: Rede en verbeelding

PrometheusChristendom en heidendom — wat ze gemeen hebben, is volgens G.K. Chesterton een diep-menselijk instinct voor verbeelding. Maar al in het vorige fragment begonnen zich de contouren van een verschil af te tekenen, dat hij hier verder expliciteert. Ik vind dit persoonlijk een van de mooiste fragmenten uit het vijfde hoofdstuk van De eeuwige mens, door de fraaie frasen en ronkende stellingen die ook in het huidige debat over de redelijkheid van religie gehoord mogen worden.

Lees verder OverSnipper #19: Rede en verbeelding