januari 3, 2010 in Bedenkingen, Bedenksels
Ik wou zeggen: ik snap ze niet. De mensen die zich tijdens de afgelopen jaarwisseling te buiten gingen aan brandstichting en geweld. De mensen die letterlijk klauwen vol geld verknalden. En die vervolgens hun klauwen er af knalden. Maar eigenlijk snap ik ze wel. Ja, ik snap ze al te goed…
december 15, 2009 in Bronnen
Ik las dat er een site voor katholieke vertalingen is geopend — een zeer goede zaak als je het mij vraagt. Toen ik aan het Bronnenboek Christendom werkte, viel het me op dat tal van belangrijke bronteksten uit onze traditie nooit (of erbarmelijk of slechts gedeeltelijk) in het Nederlands zijn vertaald. Heel mooi dus dat dit verzamelpunt voor vertalers er is. Zelf ben ik niet professioneel genoeg om me bij dit gezelschap aan te sluiten, maar ik ga hier toch vrolijk verder met het vertalen van de katholieke brontekst waar ik me nu al ruim twintig fragmenten lang met goedmoedig amateurisme in vastbijt: De eeuwige mens van G.K. Chesterton. Waar waren we? O ja, Chesterton verbaasde zich over de westerse neiging om te doen alsof de slachtoffers van onze vroegere expansiedrift allemaal voorbeeldige goedzakken zonder zonden waren…
november 13, 2009 in Bronnen
Het vijfde hoofdstuk (in zes stukken vertaald: 1, 2, 3, 4, 5, 6) van De eeuwige mens kun je als een lofzang op de heidense mythologieën lezen: G.K. Chesterton beschrijft daar de innerlijke logica en grootsheid van het heidendom. In het zesde hoofdstuk, waarvan hieronder de eerste alinea’s zijn vertaald, beschrijft hij de keerzijde van de medaille: hoe het heidendom degenereerde tot iets minderwaardigs, ja zelfs iets satanisch…
november 5, 2009 in Bronnen
Nog altijd zijn er opgewonden atheïsten en neo-paganen die hele internetpagina’s vullen met uitgebreide beschouwingen over de ‘heidense wortels’ van het christendom. Een wirwar van plaatjes en feitjes moet dan aantonen dat het christelijke verhaal niet origineel is, dat er tal van heidense goden bestonden, die ook uit een maagd geboren waren, zieken genazen, uit de dood waren opgestaan, enzovoort. Mithras, Dionysus, Adonis, Osiris — allemaal proto-Jezussen, dus het christendom brengt eigenlijk niets nieuws, zo is de triomfantelijke suggestie. Maar wat zegt het nou werkelijk? Is een regenboog minder bijzonder en betoverend, omdat de afzonderlijke kleuren ervan elders in de natuur ook te vinden zijn? Kun je het genie van Rembrandt ontkennen door erop te wijzen dat schilders voor hem ook verf gebruikten? Natuurlijk niet. Ook in de tijd van G.K. Chesterton klonk dit onnozele riedeltje over de ‘heidense Christussen’ al volop, en in dit prachtige slot van het vijfde hoofdstuk van De eeuwige mens (volgend op dit fragment) veegt hij er de vloer mee aan. De mensen die spreken over een heidense Christus, aldus Chesterton, hebben niet alleen het christendom verkeerd begrepen, maar vooral ook het heidendom.
oktober 23, 2009 in Bronnen, Fantasie & fantasieloosheid
Christendom en heidendom — wat ze gemeen hebben, is volgens G.K. Chesterton een diep-menselijk instinct voor verbeelding. Maar al in het vorige fragment begonnen zich de contouren van een verschil af te tekenen, dat hij hier verder expliciteert. Ik vind dit persoonlijk een van de mooiste fragmenten uit het vijfde hoofdstuk van De eeuwige mens, door de fraaie frasen en ronkende stellingen die ook in het huidige debat over de redelijkheid van religie gehoord mogen worden.
oktober 15, 2009 in Bronnen
Wie mythen niet begrijp, begrijpt de mensheid niet. Maar, zo stelt G.K. Chesterton in onderstaand fragment (volgend op dit fragment), het zou van evenveel onbegrip getuigen om de mythen van de heidenen als ‘religie’ te bestempelen.
september 14, 2009 in Bronnen
Onlangs ontstond op dit weblog een stevige en boeiende discussie over de verhouding tussen de christelijke en de oude heidense religie. Ook G.K. Chesterton schrijft daar veel over in zijn Eeuwige mens. In de onderstaande passage (het vervolg op dit fragment) gaat hij dieper in op de grondtrekken van de heidense mythologieën. Deze zijn te waarderen als artistieke prestatie, stelt hij — maar misschien zijn we wel geneigd ze daarom al te ernstig te nemen…
“Een jonge journalist en schrijver die zonder complexen opkomt voor de rijkdom van het katholieke geloof, ook in deze voor de kerk beroerde tijden. Hij doet dat met een ongewone taalvaardigheid, speels, sprankelend en ‘geestig’ in de twee betekenissen.” - Tertio
