This Theme Supports a Custom FrontPage

De kunst van het wegkijken

De kunst van het wegkijken

Ik heb me, in alle jaren dat ik als columnist werkzaam ben voor verschillende bladen, geloof ik nog nooit publiekelijk druk gemaakt over de vraag of ik wel genoeg bier in huis heb voor een feestje. Noch heb ik me ooit, als ik het mij goed herinner, schrijvend afgevraagd of mijn haar wel goed zit. Toch voelde ik me aangesproken toen ik vandaag in De Volkskrant de gastcolumn las van Aafke Romeijn, waarin zij schrijvers en columnisten een gebrek aan politiek engagement verwijt.

Lees verder OverDe kunst van het wegkijken

Kermis der ijdelheden. Of: Waarom ik niet klap voor Caitlyn

Kermis der ijdelheden. Of: Waarom ik niet klap voor Caitlyn

Kijk naar wie de mensen op het schild hijsen. Je denkt die ene mens te zien, maar die zie je niet, hoe fel de schijnwerpers ook schijnen. Je ziet een masker, een keurslijf, een travestie – altijd. Wie je echt leert kennen, dat zijn de mensen die het schild dragen. De mensen die applaudisseren, juichen, joelen. De handen zijn weer schraal, de kelen zijn weer schor. De man, pardon vrouw op het schild heet ditmaal Bruce Jenner, pardon, Caitlyn – zelf maakt hij, pardon zij, die vergissing ook nog steeds. Het schild is de cover van de Vanity Fair, plus een 22 pagina’s tellende cover story. Een man die vrouw werd! Wat dapper! You go, girl! Wie niet meeklapt is vast een right-wing bigot.

Lees verder OverKermis der ijdelheden. Of: Waarom ik niet klap voor Caitlyn

Losse punten

Losse punten

Nog vrij onlangs had ik een lange discussie met een kennis over samenzweringen. Het was tijdens een feestje op een aangename zomeravond, we dronken gemoedelijk bier, en vlucht MH17 was nog niet uit Amsterdam vertrokken. Kortom, het was een weliswaar vruchteloze, maar toch ook zorgeloze discussie.

Lees verder OverLosse punten

De paus en de cijferfetisjisten

De paus en de cijferfetisjisten

De interviews die paus Franciscus geeft aan La Repubblica volgen een vast patroon. De anti-kerkelijke krant stuurt de hoogbejaarde atheïst Eugenio Scalfari op bezoek bij de paus, Scalfari maakt een informeel babbeltje waarvan hij geen opnames en zelfs geen aantekeningen maakt, en achteraf tikt hij uit zijn blote hoofd een impressionistisch verslagje van wat hij gehoord meent te hebben. Dat gaat dan de wereld over, als ware het gezaghebbende uitspraken van de paus zelf.

Lees verder OverDe paus en de cijferfetisjisten

Neofundamentalisten en andere simplificaties

Neofundamentalisten en andere simplificaties

“Mensen denken vaak dat ik hier bij het Sociaal en Cultureel Planbureau de luxe heb dat ik hele dagen kan nadenken over religie. Was het maar waar! Het is maar een klein onderdeeltje van mijn werk. Wij doen onderzoek in opdracht van het kabinet. Dat wil graag weten hoeveel ziekenhuisbedden we in 2030 nodig hebben, en hoe we de schooluitval onder Marokkaanse jongeren kunnen stoppen. Niet of de PKN toekomst heeft en hoeveel mensen een Parabeurs bezoeken. Daar houdt de politiek zich toch niet mee bezig? Dat ik me toch soms met dergelijke vragen bezig kan houden, komt omdat het mij in hoge mate interesseert. Als ik hier weg zou gaan, is het einde verhaal.”

Wij mogen, vind ik, wel wat zuiniger zijn op Joep de Hart. Zoals blijkt uit bovenstaande woorden – die ik zelf optekende uit zijn mond, toen ik hem in 2011 interviewde voor het tijdschrift Volzin – is het niet zo vanzelfsprekend dat hij zulke mooie dikke rapporten schrijft over religie voor het Sociaal en Cultureel Planbureau. Destijds interviewde ik hem over zijn boeiende onderzoek naar nieuwe spiritualiteit (Zwevende gelovigen), zopas verscheen zijn misschien nog wel veel boeiendere studie Geloven binnen en buiten. Het is een fraai boekwerk, hier integraal te downloaden, dat je het beste leest met een wijntje, pijp en ontstoken haardvuur binnen handbereik. Het bevat namelijk veel genuanceerd verwoorde en goed onderbouwde inzichten in de wijze waarop godsdienst en spiritualiteit in onze huidige samenleving transformeren. Dergelijke kost laat je nu eenmaal het beste langzaam bezinken. Vandaar dat het zo jammer is dat onze media de boodschap onmiddellijk hapklaar en luchtdicht verpakt hadden in het folietje van een simplistische conclusie: jongere gelovigen zijn steeds vaker ‘neofundamentalisten’.

Lees verder OverNeofundamentalisten en andere simplificaties

De 10 mooiste stukjes die jij niet gelezen hebt in 2013

De 10 mooiste stukjes die jij niet gelezen hebt in 2013

Als het jaar op zijn laatste vermoeide benen naar de eindstreep strompelt, vliegen de lijstjes je traditiegetrouw om de oren. Dus laat ik er het mijne maar aan toevoegen, dat maakt dan ook niet zo veel meer uit. De statistiekenboer van mijn website mailde me een keurig lijstje met de best gelezen artikelen van 2013. Dat is aardig om te weten – kerkelijke onderwerpen vinden jullie klaarblijkelijk het leukste om te lezen, lieve lezertjes; en dan het liefst als er een paus of bisschop in figureert. Maar het aantal pageviews zegt ook niet alles. Het is niet per se een graadmeter voor kwaliteit, en als ik terugkijk naar de stukjes die het afgelopen jaar op dit blog verschenen (het waren er 52, trouwens, gemiddeld één per week dus, maar dat is toeval), dan zie ik er ook aardig wat die ik zelf erg geslaagd of boeiend vond, maar die volgens de statistieken nauwelijks opgemerkt werden. Dus in plaats van de top-10 van best gelezen stukken (die hebben jullie immers toch al gelezen), presenteer ik je bij wijze van jaaroverzicht een lijst van tien artikelen die je wellicht per ongeluk gemist of welbewust overgeslagen hebt, maar die volgens mij toch beslist de moeite waard zijn. In chronologische volgorde, een rangorde aanbrengen lijkt mij lastig en zinloos.

Lees verder OverDe 10 mooiste stukjes die jij niet gelezen hebt in 2013

Drie lessen van De Correspondent

Drie lessen van De Correspondent

Toen oud-nrc.next-hoofdredacteur Rob Wijnberg in maart zijn plannen voor het nieuwe online medium De Correspondent ontvouwde, heb ik me zonder aarzelen aangemeld als abonnee (of ‘lid’, of ‘vriend’, of ‘participant’, of weet ik veel hoe je zoiets noemt bij een experimenteel journalistiek project dat de hele klassieke tweedeling tussen zender en ontvanger op de helling zet – afijn, vast geen abonnee). Niet dat ik helemaal geen scepsis kende, maar daar wilde ik me niet door laten weerhouden. Scepsis is een put met stront waarin menig goed idee een voortijdige verstikkingsdood sterft. Daarbij vind ik de basisgedachte van De Correspondent – kort gezegd: degelijke journalistieke achtergronden bieden die de waan van de dag ontstijgen – gewoon uitermate sympathiek; meer dan dat, ik herken er mijn eigen journalistieke grondhouding in. Dan moet je verder niet zeuren, en zulke initiatieven ondersteunen, vind ik. Deze week is De Correspondent dan eindelijk officieel van start gegaan. Mijn eerste indruk? Ik heb zeker geen spijt van mijn abonne… eh, dinges. De site staat natuurlijk nog in de kinderschoenen, de inhoud en het spectrum aan onderwerpen is nog beperkt, en de navigatie vind ik (nog) onhelder en onhandig. Maar toch, de start is alleszins veelbelovend. En wel omdat het de ‘oude’ en ‘nieuwe’ journalistiek drie belangrijke lessen leert.

Lees verder OverDrie lessen van De Correspondent

Kluitjesjournalistiek

Kluitjesjournalistiek

Het lijkt mij schromelijk overdreven om te zeggen dat de media ons halve waarheden voorschotelen. Media tonen ons hooguit een tiende van de waarheid, en in veel gevallen zelfs maar een fractie daarvan. Dat is ook logisch, en onvermijdelijk bovendien. Hoe kan het anders? Alle honderden kerncentrales die iedere dag opnieuw nalaten te ontploffen zijn geen nieuws; de ene kerncentrale in twintig jaar die wél ontploft is nieuws.
Lees verder OverKluitjesjournalistiek

Nog meer nonnenfantasieën

Nog meer nonnenfantasieën

Sinds ik laatst een bericht schreef met als titel ‘Nonnenfantasieën‘ – over de sadomasochistische verzinsels rond de zogeheten Magdalene Laundries in Ierland – wordt mijn site met de merkwaardigste zoektermen gevonden. Zo bleken opvallend veel nachtelijke internetters een ongezonde belangstelling te hebben voor… Maar nee, laat ik daar verder niet over uitweiden; wie weet lezen er minderjarigen mee. Sowieso schat ik de meer reguliere bezoekers van deze website in als keurige dames en onkreukbare heerschappen, en die zitten op zulke vunzigheden hoegenaamd niet te wachten. De incidentele bezoeker die met een ranzige zoekterm op mijn site kwam – en, zo stel ik mij voor, teleurgesteld de rits weer dichtroetsjte – raad ik aan om eens te gaan loeren op de site van bij Omroep Brabant. Daar gaan na het verschijnen van het vervolgrapport van de commissie-Deetman over misbruik van meisjes alle remmen los.

Lees verder OverNog meer nonnenfantasieën

Nonnenfantasieën

Nonnenfantasieën

[iframe width=”640″ height=”480″ src=”http://www.youtube.com/embed/uZJqU3yzco0″ frameborder=”0″ allowfullscreen]

Als enthousiast beoefenaar van de oosterse krijgskunst én enthousiast katholiek heb ik natuurlijk wel even gegniffeld om dit filmpje. Wie dit gemaakt heeft – en wanneer en waarom – ik heb geen idee. In de commentaren op YouTube zag ik dat sommigen zich in alle ernst afvragen of dit echt is. Natuurlijk is dit niet echt, dat straalt er vanaf. Zeker, de vechttechnieken zijn echt genoeg (ik vermoed dat deze dames werkelijk bekwaam zijn in karate, aikido en/of ninjitsu), dat is het punt niet. Het idee dat religieuzen zich in een krijgskunst bekwamen vind ik ook zo absurd nog niet; in de Middeleeuwen waren er immers ook militaire kloosterordes (soit, meestal mannelijke ordes, maar toch). Wat deze video ongeloofwaardig maakt: de nonnen zijn te karikaturaal. Alsof die echt vroom zingend en biddend een dojo binnen zouden lopen, en vervolgens allerlei defensieve capriolen uit zouden halen met rozenkrans en crucifix, dat alles keurig in habijt. Dergelijke stijve kledij werd in de jaren ’70 (toen dit filmpje ongeveer gemaakt zal zijn) sowieso nog maar nauwelijks gedragen, zeker niet door de zogenoemde actieve kloosterlingen (dus kloosterlingen die, zoals deze zusters volgens het filmpje, in liefdadigheidsinstellingen als een weeshuis werkten). Nee, dit is duidelijk aan iemands fantasie ontsprongen. En die nonnenfantasie staat niet op zichzelf; die kent een traditie die loopt van anti-paapse stuiverromans tot en met de recente hersenspinsels over de Ierse Magdalene Laundries…

Lees verder OverNonnenfantasieën

Een neutrale overheid?

Een neutrale overheid?

Bezuinigingsplannen zijn nooit populair, dus dat veel publieke omroepen zouden mopperen over de plannen van staatssecretaris Dekker van Mediazaken viel te verwachten. Toch staat er hier meer op het spel dan de belangen van de omroepen. Een overheid die radio- en televisieomroepen gaat financieren op basis van “kwaliteit en creativiteit” en tegelijkertijd een streep zet door alle zendtijd voor religieuze minderheden: dat zou aanleiding moeten zijn voor veel bredere ongerustheid en verontwaardiging. De achterliggende ideologie kan niet anders dan totalitair genoemd worden.

Lees verder OverEen neutrale overheid?