This Theme Supports a Custom FrontPage

De ziel van Brabant

De ziel van Brabant

Het afgelopen decennium heb ik geleefd als zelfgekozen banneling, weg uit de provincie waar ik geboren en getogen ben. Een reserve-Brabander noem ik mij wel eens, en de stad waar ik nu woon (Nijmegen) de pukkel op het achterwerk van Brabant. Ik hou van Noord-Brabant, en toch hoef ik er niet per se te wonen. Ik voel me eigenlijk vooral een Brabander als ik buiten Brabant ben. Daar pas merk ik dat er inderdaad zoiets bestaat als Brabantse gemoedelijkheid, Brabantse eigenzinnigheid, Brabantse humor, Brabants relativeringsvermogen. Omdat ik dat alles buiten Brabant mis. (Niet gemoedelijkheid, humor of relativeringsvermogen an sich, maar de typisch Brabantse variant ervan.) Hoe problematisch en ongrijpbaar ook, er is zoiets als een ‘Brabantse ziel’. Toen de redactie van het maandblad Volzin mij vroeg in een reportage naar die ziel op zoek te gaan, heb ik dan ook graag ja gezegd.

Lees verder OverDe ziel van Brabant

Een clowneske paus op het katholieke narrenschip

Een clowneske paus op het katholieke narrenschip

In de Volkskrant stelde fotoredacteur Frank Schallmaier zich kort geleden een intrigerende vraag, ruimschoots geïllustreerd met kleurrijk beeldmateriaal à charge: waarom laat paus Franciscus zich toch zo vaak op de foto zetten met clowns, en is hij zelfs niet te beroerd soms zélf een rode neus op te zetten? Voer voor vaticanisten, schreef Schallmaier – en hoewel ik mijzelf niet tot die beroepsgroep reken, wil ik toch een poging tot nadere verklaring wagen.

Lees verder OverEen clowneske paus op het katholieke narrenschip

Gerard Brom, wie maalt erom?

Gerard Brom, wie maalt erom?

Sommige boeken zijn zozeer het tegenovergestelde van ‘light reading‘, dat het lezen ervan voelt als zelfkastijding. Penitentie voor begane zonden. Daarin kan een zeker masochistisch genoegen schuilen – of gáán schuilen, wanneer je de zelftuchtiging maar lang genoeg volhoudt. Pets, klinkt de karwats, pets, pets – doe mij nog maar een bladzijde, en nog één, en nog één, pets, pets… Een dergelijke ervaring had ik bij het lezen van Heraut van de katholieke herleving, een onlangs verschenen, baksteenzware biografie van de letterkundige en cultuurhistoricus Gerard Brom (1882-1959), door Paul Luykx.

Lees verder OverGerard Brom, wie maalt erom?

Een historische/legendarische (*) ontmoeting

Een historische/legendarische (*) ontmoeting

(*) Doorhalen wat niet van toepassing is.

Dit weekend vindt op het terrein van Abdij Mariënkroon te Nieuwkuijk het jaarlijkse KJD Festival plaats. Het muzikale programma en de weersverwachtingen zijn goed, dus er valt sowieso genoeg te genieten. Maar wie behalve van muziek en zonlicht ook van een goed verhaal kan genieten, wil ik van harte uitnodigen om mijn bescheiden bijdrage aan het programma bij te wonen. Ik mag namelijk komen spreken, zondagmiddag 13.30 uur op het Lounge-plein, over het thema ‘ontmoeting’.

Lees verder OverEen historische/legendarische (*) ontmoeting

Katholiek Zeeland

Katholiek Zeeland

In mijn jongste column in het Katholiek Nieuwsblad breng ik een kleine hommage aan Zeeland, waar ik onlangs vakantie vierde met mijn gezin. Nu gaan columns zelden over waar ze eigenlijk over gaan, daar gaat het bij columns nu net een beetje over. Dus deze column gaat eigenlijk ook niet over Zeeland (maar over de missionaire drang van respectievelijk fastfoodketens en kerken). Maar om niet op Zeeuwse tenen te trappen – ik kom er echt graag en hoop er nog vaker te komen zonder scheef aangekeken te worden – wil ik toch iets verduidelijken over wat ik zei over de gelovige gezindheid van deze fijne kustprovincie.

Lees verder OverKatholiek Zeeland

Mijn geloof is zo ingewikkeld niet

Mijn geloof is zo ingewikkeld niet

Bij een goed glas wijn is het makkelijk bomen opzetten. Over het leven, de liefde, het geloof – de dingen die ertoe doen. Want, zo dichtte reeds Jan van Boendaele in de vroege veertiende eeuw, in zijn fraaie Sproke up den wijn:

Die goeden wijn verlicht den zin,
Subtijlheid brinct hi ter herte in
Den ondersceedeghen van goeden zeden
Hijs conforteerlic smeinschen leden,
Ende maect elken wel ghemoet,
Die anders es van zinne goet
Up dat hine neemt bi ondersceede,
Dies laet ons al sonder beide
Den wijn drincken met blijden moede
Ende Gode dancken van allen goede

Ik geniet van de groeiende ‘subtijlheid’ in zulke gesprekken bij een glas wijn, maar besef dat die ook een keerzijde heeft. ’t Wordt al snel ingewikkeld, eindeloos gelaagd, onnavolgbaar, als je niet oppast zelfs zwaar op de hand. De volgende dag denk je: waar deden we ook al weer precies zo moeilijk over? Een soortgelijke ervaring had ik, toen ik het goede-gesprek-bij-een-goed-glas-wijn terugkeek dat ik met Andries Knevel voerde.

Lees verder OverMijn geloof is zo ingewikkeld niet

Gewoon over een boek van een bisschop

Gewoon over een boek van een bisschop

Ik kreeg pas een boek van een bisschop. Als dat gebeurt, dient men op zijn hoede te zijn. Een door hemzelf geschreven boek krijgen van een bisschop is namelijk een beetje als een zelfgemaakte tekening krijgen van je kind. Ze kijken er beiden vragend en verwachtingsvol bij, en je bent dan tot omstandig complimenteren verplicht. “Wat knap, zeg! Ik geef het een speciaal plekje!” In werkelijkheid is dat speciale plekje de oud-papierbak, want laten we wel wezen: meestal lijkt het nergens op. Goed bedoeld, tuurlijk, soms ook niet eens onaardig… maar ze maken er zó veel dat je ze onmogelijk allemaal kunt bewaren. Vervolgens, zo weet ik uit ervaring, kun je ook nog eens de pech hebben dat ze er vragen over beginnen te stellen. “Of ik zie wat het voorstelt? Natuurlijk, een vrachtwagen! Nee? Oh, Donald Duck, ja, nu je het zegt, sprekend.” Ik heb dat niet alleen herhaaldelijk meegemaakt met mijn kinderen, maar ook weleens met een bisschop. Ik noem geen namen. Maar die bisschop had de onhebbelijke gewoonte om mij elke keer als ik hem tegenkwam te overhoren over zijn onleesbare boeken. Als ik hem nu nog wel eens tegenkom, duik ik vlug weg of doe ik alsof ik in vroom gebed verzonken ben.

Lees verder OverGewoon over een boek van een bisschop

Franciscus’ valse vrienden

Franciscus’ valse vrienden

Een fraai staaltje ‘Franciscus-framing’ deze week: het internationaal breed uitgemeten verhaal dat de paus ‘de evolutietheorie accepteert’. Onze media in de Lage Landen lieten dit non-nieuws gelukkig grotendeels links liggen; een teken wellicht dat onze journalisten wél hun huiswerk doen. Voor zover ik kon nagaan was alleen de Vlaamse krant De Morgen er klakkeloos ingestonken. Maar zeker in de Angelsaksische pers werd het door praktisch alle kranten, nieuwssites en radio- en tv-zenders als breaking news behandeld.

Lees verder OverFranciscus’ valse vrienden

Wat wij van zuster Cristina kunnen leren

Wat wij van zuster Cristina kunnen leren

Zuster Cristina Scuccia heeft de Italiaanse editie van The Voice gewonnen. Er bestaan katholieken die dat prachtig vinden, en er bestaan katholieken die dat verschrikkelijk vinden. Ik beken me tot geen van beide kampen. Of een beetje tot allebei, zou je ook kunnen zeggen, al zeg ik zelf liever: geen van beide. Ik geef niets om zulke tv-programma’s of om zulke muziek. Maar ik geef nog minder om de snibbige meninkjes van de galbrakers die vinden dat een zuster zich niet aan zulke profaniteiten zou moeten bezondigen. Ik vind het meer dan een loos gebaar, dat zij na haar overwinning publiekelijk Christus dankt, haar crucifix omhoog houdt en zelfs een compleet tv-publiek aanspoort om het Onze Vader met haar te bidden. Maar nog los van dat alles, denk ik dat zuster Cristina ons, ik bedoel ons katholieken, een heel waardevolle les leert. Geestelijken moeten kunnen zingen.

Lees verder OverWat wij van zuster Cristina kunnen leren

Verlos ons van onze kennersblik

Verlos ons van onze kennersblik

Religie kent geen toeschouwers. Althans: we kunnen uiteraard wel als museumbezoekers langs de bonte prentengallerij van godsdienstige gebruiken schuifelen, en vervolgens als volleerde critici ons deskundig commentaar spuien. Maar welbeschouwd zegt dat niets. We wanen ons dan kenners omdat we datgene wat we zien in keurige kaders van historische, culturele en religiewetenschappelijke feiten en meningen hebben geplaatst, maar raken steeds op z’n best de buitenste schil, de flinterdunne opperhuid van de religie. Religie snappen is eraan deelnemen. Religie kent geen toeschouwers, slechts participanten. Het verschil wordt prachtig geïllustreerd door de korte film Via Dolorosa van Menno Otten.

Lees verder OverVerlos ons van onze kennersblik

Gepieker op een lege kerkbank

Gepieker op een lege kerkbank

Zouden de kerkbanken vandaag de dag nog vol zitten als de katholieke Kerk de afgelopen vijftig jaar de traditionele liturgie niet aan de kant had gezet, het godsdienstonderwijs niet uit handen had gegeven, en ook gevestigde gebruiken als de biecht niet had laten verslonzen? Die intrigerende suggestie wordt gewekt in een lezenswaardige opiniebijdrage in de Volkskrant gisteren, van Olaf van Boetzelaer. Met veel van zijn observaties ben ik het van harte eens, maar toch lijkt de achterliggende analyse me erg eenzijdig.

Lees verder OverGepieker op een lege kerkbank