This Theme Supports a Custom FrontPage

De 10 mooiste stukjes die jij niet gelezen hebt in 2013

De 10 mooiste stukjes die jij niet gelezen hebt in 2013

Als het jaar op zijn laatste vermoeide benen naar de eindstreep strompelt, vliegen de lijstjes je traditiegetrouw om de oren. Dus laat ik er het mijne maar aan toevoegen, dat maakt dan ook niet zo veel meer uit. De statistiekenboer van mijn website mailde me een keurig lijstje met de best gelezen artikelen van 2013. Dat is aardig om te weten – kerkelijke onderwerpen vinden jullie klaarblijkelijk het leukste om te lezen, lieve lezertjes; en dan het liefst als er een paus of bisschop in figureert. Maar het aantal pageviews zegt ook niet alles. Het is niet per se een graadmeter voor kwaliteit, en als ik terugkijk naar de stukjes die het afgelopen jaar op dit blog verschenen (het waren er 52, trouwens, gemiddeld één per week dus, maar dat is toeval), dan zie ik er ook aardig wat die ik zelf erg geslaagd of boeiend vond, maar die volgens de statistieken nauwelijks opgemerkt werden. Dus in plaats van de top-10 van best gelezen stukken (die hebben jullie immers toch al gelezen), presenteer ik je bij wijze van jaaroverzicht een lijst van tien artikelen die je wellicht per ongeluk gemist of welbewust overgeslagen hebt, maar die volgens mij toch beslist de moeite waard zijn. In chronologische volgorde, een rangorde aanbrengen lijkt mij lastig en zinloos.

Lees verder OverDe 10 mooiste stukjes die jij niet gelezen hebt in 2013

Van gnostici, neopelagianisten en andere trollen

Van gnostici, neopelagianisten en andere trollen

Bij gelegenheid van het verschijnen van de tweede Hobbit-film (die ik trouwens erg vlak en matig vond, en die slechts gered wordt door de prachtige dialoog tussen Bilbo en Smaug tegen het einde) heb ik op Ignis Webmagazine gewezen op de diepe geestelijke band tussen het oorspronkelijke sprookje van J.R.R. Tolkien en de recente pauselijke exhortatie Evangelii Gaudium. Beide veroordelen namelijk de materiële en immateriële hebzucht, en weten zich in hun oplossingsrichting geïnformeerd en geïnspireerd door de traditie van het katholieke sociale denken – van oudsher een derde weg naast liberalisme en socialisme. Wie daarom, zoals veel linkse media deden, juichen dat paus Franciscus een socialist is, slaan de plank pijnlijk mis. Maar wie mopperen dat de paus een socialist of zelfs een marxist is, zoals een boel rechtse katholieken nu doen, slaan de plank ipso facto even mis.

Lees verder OverVan gnostici, neopelagianisten en andere trollen

De uitgeklede Kerk

De uitgeklede Kerk

Stel je een jonge man voor, knap, modieus gekleed, in goeden doen. Zijn vader is een succesvolle zakenman, de jongen heeft alles in huis om in vaders voetsporen te treden. Hij heeft een goede neus voor lucratieve handeltjes. En hij heeft de middelen om ze na te jagen; een mooie auto, peperdure laptop, de nieuwste iPhone – allemaal van papa gekregen.

Lees verder OverDe uitgeklede Kerk

Een wonder op de snelweg

Een wonder op de snelweg

Ik vermoed dat Father Patrick Dowling even heeft moeten slikken, alvorens hij zich bekend maakte als de mysterieuze priester die laatst bij een auto-ongeluk in Missouri opdook. In diverse media en op vele sites (en niet alleen christelijke) gonsde het van de opwinding. Het was een engel! Of nee, een uitzonderlijk heilige priester met de gave van bilocatie! En leek de compositietekening niet verdacht veel op de heilige Pastoor van Ars? Ik zou niet graag in de positie van Father Dowling verkeren, en dan de keel moeten schrapen, timide de vinger op moeten steken en zeggen: “Eh, sorry jongens, ik was het maar.”

Lees verder OverEen wonder op de snelweg

“Ik vrees de dood niet…”

“Ik vrees de dood niet…”

“Ik ben niet bang te sterven en ik weiger niet te leven.”

De voetnoot bij deze uitspraak meldt met grote geleerdheid: Vgl. Sulpicii Severi Epistola III ad Bassulam socrum suam. Google vulde de gaten in mijn kennis van het Latijn en de kerkgeschiedenis in: het betreft de derde brief van de vroegchristelijke schrijver Sulpicius Severus aan zijn schoonmoeder, Bassula. In een Engelse vertaling is die integraal online te vinden. Na enige bittere verwijten aan de geadresseerde (schoonmoeders waren reeds in de 4e eeuw impopulair, zo blijkt maar weer) gaat Severus over op het beschrijven van de laatste levensdagen van een bekendere tijdgenoot, de heilige Martinus van Tours (juist, Sint Maarten). Het is over hem dat Severus opmerkt dat hij noch vreesde te sterven, noch weigerde te leven. In de derde persoon.

In de eerste persoon enkelvoud kwam ik deze uitspraak echter tegen in het zeer lezenswaardige geestelijke dagboek van de zalige Angelo Guiseppe Roncalli. Hij noteerde deze woorden tijdens een retraite in Fietta, zo’n tachtig kilometer boven Venetië (waar hij destijds kardinaal was), in mei 1953.

Lees verder Over“Ik vrees de dood niet…”

Vijf dingen die Bowie goed begrepen heeft over de Kerk

Vijf dingen die Bowie goed begrepen heeft over de Kerk

Ik maakte me onlangs boos over de onsmakelijke stereotypen die David Bowie in zijn videoclip van The Next Day gebruikt om de katholieke Kerk zwart te maken. Ik beloofde toen een wat nadere analyse van de impliciete en expliciete vooroordelen in de clip, uiteraard met het idee die te ontmaskeren en weerleggen. Maar ik ben van gedachten veranderd. Allereerst omdat ik niet wéér een bozig stukje over Bowie wil schrijven. Mensen zouden nog gaan denken dat ik een hekel aan Bowie heb, wat niet waar is. (Ik besteedde eens een uitermate lovende aflevering van Zincast aan een liedje van hem. Ik bedoel maar.) Het is, daarbij, een goede katholieke gewoonte om in alle dingen het positieve te zoeken, in plaats van je blind te staren op het negatieve. Maar bovendien kwam ik, toen ik de clip nog eens goed bekeek, tot de conclusie dat David Bowie een aantal dingen wel degelijk goed begrepen heeft over de rooms-katholieke Kerk. Ik noem vijf onweerlegbare waarheden over de Kerk die ik in Bowies liedje en videoclip aantrof:

Lees verder OverVijf dingen die Bowie goed begrepen heeft over de Kerk

Van papen en ketters

Van papen en ketters

Ooit werd ik op straat aangesproken door een vrolijke Afrikaan met een leren heuptas. Of ik de Here Jezus al kende. Nou en of!, was mijn vrolijke antwoord – want wie wordt er nou niet vrolijk van een vrolijke Afrikaan met een leren heuptas? De man leek niet tevreden met mijn spontane reactie. Misschien was hij het niet gewend dat mensen zijn vraag bevestigend beantwoordden, of misschien zag ik er echt niet uit als iemand die de Here Jezus al kende… Hoe dan ook: hij vroeg vriendelijk maar dringend door. Of ik dan ook wel eens naar de kerk ging. Jazeker, elke week. Welke kerk dan? De rooms-katholieke, antwoordde ik, nog steeds vrolijk, in alle eerlijkheid. De vriendelijke twinkeling in zijn ogen verdween en maakte plaats voor zelotisch vuur. Hij knipte geagiteerd de leren heuptas open en griste er een folder uit. Wist ik dan niet dat de katholieke kerk een voertuig van de antichrist was? Dat de paus in feite de Hoer van Babylon was? Hij drukte me de folder met ‘bewijsmateriaal’ in de handen – een gekopieerd stenciltje met korrelige zwartfoto’s en eindeloze bijbelcitaten in verschillende lettertypen en -grootten; de vertrouwde huisstijl van woeste samenzweringstheoretici – en maakte zich uit de voeten.

Lees verder OverVan papen en ketters

Vastengasten

Vastengasten

Waar hebben de kerk en de wereld vandaag het meeste nood aan? Die vraag werd me gisterenavond gesteld, bij aanvang van de discussiebijeenkomst Vastengasten in Tilburg. Mij schoot direct de mooie preek van paus Franciscus tijdens zijn inauguratiemis te binnen. Hij had gesproken over tenerezza. Hartelijkheid, meer nog: tederheid. Een woord dat je maar weinig hoort in theologische traktaten. Tederheid, zo had de paus gewaarschuwd, moet je niet verwarren met zwakheid; zij is juist een teken van geesteskracht, van compassie.

Het gesprek in Tilburg ging tussen de Brabantse troubadour Gerard van Maasakkers en mijzelf, en werd kundig geleid door journalist Martin Volder. Het werd, vond ik, een memorabele avond. Ik geloof dat Van Maasakkers en ik als tegenpolen waren geprogrammeerd; maar dat pakte toch wat anders uit…

Lees verder OverVastengasten

Nonnenfantasieën

Nonnenfantasieën

[iframe width=”640″ height=”480″ src=”http://www.youtube.com/embed/uZJqU3yzco0″ frameborder=”0″ allowfullscreen]

Als enthousiast beoefenaar van de oosterse krijgskunst én enthousiast katholiek heb ik natuurlijk wel even gegniffeld om dit filmpje. Wie dit gemaakt heeft – en wanneer en waarom – ik heb geen idee. In de commentaren op YouTube zag ik dat sommigen zich in alle ernst afvragen of dit echt is. Natuurlijk is dit niet echt, dat straalt er vanaf. Zeker, de vechttechnieken zijn echt genoeg (ik vermoed dat deze dames werkelijk bekwaam zijn in karate, aikido en/of ninjitsu), dat is het punt niet. Het idee dat religieuzen zich in een krijgskunst bekwamen vind ik ook zo absurd nog niet; in de Middeleeuwen waren er immers ook militaire kloosterordes (soit, meestal mannelijke ordes, maar toch). Wat deze video ongeloofwaardig maakt: de nonnen zijn te karikaturaal. Alsof die echt vroom zingend en biddend een dojo binnen zouden lopen, en vervolgens allerlei defensieve capriolen uit zouden halen met rozenkrans en crucifix, dat alles keurig in habijt. Dergelijke stijve kledij werd in de jaren ’70 (toen dit filmpje ongeveer gemaakt zal zijn) sowieso nog maar nauwelijks gedragen, zeker niet door de zogenoemde actieve kloosterlingen (dus kloosterlingen die, zoals deze zusters volgens het filmpje, in liefdadigheidsinstellingen als een weeshuis werkten). Nee, dit is duidelijk aan iemands fantasie ontsprongen. En die nonnenfantasie staat niet op zichzelf; die kent een traditie die loopt van anti-paapse stuiverromans tot en met de recente hersenspinsels over de Ierse Magdalene Laundries…

Lees verder OverNonnenfantasieën

Ed en Marc-Marie

Ed en Marc-Marie

Ed was te mooi om waar te zijn. Ik bedoel: Ed was blind en niet verlegen, en zat pontificaal vooraan bij Marc-Marie Huijbregts’ nieuwe voorstelling Florissant, afgelopen zaterdag in Nijmegen. Marc-Marie, die knap met zijn publiek keuvelt alsof hij met allen tegelijk aan de keukentafel zit, had een goeie aan Ed. Aan mij had hij niets gehad. Ik zat op de laatste rij van het bovenste balkon, bijna letterlijk met mijn hoofd tegen het dak aan. Nog steeds kon ik alles prima zien, en nog steeds was ik verlegener dan de blinde Ed daar beneden, helemaal vooraan bij het podium. Toen Marc-Marie het onderwerp ‘religie’ ter sprake bracht, schoof ik even ongemakkelijk op mijn stoel. Wie is er hier eigenlijk gelovig?, vroeg hij aan de zaal. Een paar handen in de lucht. Ik aarzelde. Waarom zou ik m’n hand opsteken?, zo hield ik mezelf voor. Ik zit hier in de nok van de zaal, niemand ziet het, behalve mijn vrouw naast me, maar die weet dat al. Ik hield mijn armen over elkaar. Ergens in de verte kraaide een haan.

Lees verder OverEd en Marc-Marie

Sociale traditie

Sociale traditie

“Wat zullen we nou krijgen, de paus is links geworden!” Dat was de teneur van veel – conservatieve én progressieve – commentaren bij verschijning van de encycliek Caritas in Veritate van paus Benedictus XVI in 2009. Uiteraard was de paus niet links geworden, de commentatoren hadden gewoon zitten slapen; deze pauselijke rondzendbrief paste in eenLees meer overSociale traditie[…]

Passiesmartlappen

Passiesmartlappen

Zelf behoor ik tot dat selecte gezelschap van ongeveer 15 miljoen Nederlanders dat The Passion niet gezien heeft. Even was ik in de verleiding te kijken, omdat Danny de Munk de hoofdrol vertolkte, en voor Danny de Munk heb ik permanent een zwak sinds ik als kleuter Ik voel me zo verdomd alleen playbackte tijdens het straatfeest, compleet met kniebroek, bretels en pet van mijn vader. Het straatfeest, dat was in mijn kinderlijke beleving een openluchtevenement van het kaliber van The Passion, en ik playbackte er de sterren van de hemel, weliswaar niet bovenop de Erasmusbrug, maar wel bovenop een heuse tractoraanhanger die als podium dienst deed. En het massaal toegestroomde publiek (niet alleen uit de Faurestraat, maar ook uit de Van Overstratenlaan en zelfs het Bolwerk-Zuid) ging uit z’n dak.

Lees verder OverPassiesmartlappen

Een kleine historie van ons laagland

Een kleine historie van ons laagland

Ooit, in een duistere en irrationele tijd, werd ons land bestierd door benepen wetsgeleerden. Die benepen wetsgeleerden hadden een Heilige Oekaze uitgevaardigd waarin stond dat Nederland een geheel vlak land moest worden. Jij weet het misschien niet meer, maar vroeger hadden we hier heuvels, bergen en dalen, moerassen en oerbossen, woest meanderende rivieren. Daar moest rap een einde aan komen, meenden de wetsgeleerden. Want het kon toch niet zo zijn dat een Nederlander in pak ‘em beet Eindhoven (vroeger een pittoresk Alpendorp) de frisse berglucht mocht snuiven, terwijl iemand in Amsterdam (toen reeds een paaldorp op zompige moerasgrond) half verstikt werd door de zwaveldampen.

Lees verder OverEen kleine historie van ons laagland