This Theme Supports a Custom FrontPage

Ba(c)h! Waarom ik de Matthäus Passion niet meer kan horen…

Ba(c)h! Waarom ik de Matthäus Passion niet meer kan horen…

Rond deze tijd van het jaar laat ik, toch fervent luisteraar van de klassieke zenders, de radio liever uit. Kerken blijf ik bezoeken, juist nu, ik kan helaas niet anders (though my promise counts for nothing, vrij naar Leonard Cohen, I must keep it nonetheless). Maar ik moet mijn ergernis regelmatig verbijten. De reden? Drie woorden: Johann Sebastian Bach. De meest overschatte componist van de gehele muziekgeschiedenis, onvergeeflijk schuldig aan schier eindeloos orgelgepriegel en jankerige passiemuziek.

Lees verder OverBa(c)h! Waarom ik de Matthäus Passion niet meer kan horen…

Gepieker op een lege kerkbank

Gepieker op een lege kerkbank

Zouden de kerkbanken vandaag de dag nog vol zitten als de katholieke Kerk de afgelopen vijftig jaar de traditionele liturgie niet aan de kant had gezet, het godsdienstonderwijs niet uit handen had gegeven, en ook gevestigde gebruiken als de biecht niet had laten verslonzen? Die intrigerende suggestie wordt gewekt in een lezenswaardige opiniebijdrage in de Volkskrant gisteren, van Olaf van Boetzelaer. Met veel van zijn observaties ben ik het van harte eens, maar toch lijkt de achterliggende analyse me erg eenzijdig.

Lees verder OverGepieker op een lege kerkbank

Qui bene cantat…

Qui bene cantat…

Afgelopen vrijdag was ik net lang genoeg in Utrecht om te beseffen dat ik het Festival Oude Muziek ging missen. Ik zag de mensen samendrommen bij de Dom. Voor de oorspronkelijke geboogde kerkdeur was een goudkleurige rechthoek neergezet die als een abstracte hemelpoort toegang bood tot het openingsconcert van het festival. Met enige spijt liep ik door; ik werd letterlijk een deur verderop verwacht. Ook de rest van de week verhinderen de (op zichzelf ook helemaal niet onaangename) plichten van werk en gezin mij terug te gaan naar Utrecht en het festival te bezoeken. Maar leve het internet, en leve onze publieke omroep: al de hele week geniet ik tijdens het werken vanachter mijn computer van de prachtige concerten van Buxtehude, Bruhns, Bach en andere componisten-met-een-B (en ook sporadisch één met een andere letter). De pc is mijn abstracte toegangspoort tot de hemelse heerlijkheden geworden.
Lees verder OverQui bene cantat…

Heilige democratie

Heilige democratie

Ik heb mijn democratische plicht netjes vervuld. Ben opgewekt naar het stembureau gekuierd. Heb zonder al te veel te zweven over de lijst het vakje roodgekleurd dat ik in gedachte had. Heerlijk, met potlood… democratie heeft haar eigen haar materiële sacraliteit, haar eigen semi-liturgische gebruiken, die je niet door computers vervangen moet. Opgewekt heb ik deLees meer overHeilige democratie[…]

Onvrij en onkatholiek

Onvrij en onkatholiek

Ik kon het niet laten te grinniken om dit citaat uit Trouw, uit een interview met Theo Mensink, vicaris-generaal van de zogeheten ‘Vrij-Katholieke Kerk’:

„Wij hechten veel waarde aan het esoterische, onzichtbare aspect van het christendom”, zegt Mensink. „Tijdens de mis zijn wij ons er ook van bewust dat het onzichtbare een belangrijk aspect is van wat er tijdens het celebreren plaatsvindt op energieniveau.”

Hoe sterk die energieën zijn, blijkt uit een anekdote over Mensinks eigen zoon. „Hij woonde in de Utrechtse Herenstraat boven de kerk, recht boven het altaar. Als hij vrienden op bezoek kreeg, begonnen die altijd onmiddelllijk te gapen. Ze ontspanden daarboven. Dat huis is helemaal doortrokken van de kerktrillingen.”

Dat had ik nou ook bij het lezen van het artikel — de onbedwingbare behoefte om te gapen! Maar dat heeft niets met mystieke energiestromen te maken. Ik denk dat ik het ook in gewone-mensentaal kan uitleggen…

Lees verder OverOnvrij en onkatholiek

Jurken, bloemen en liefdesliedjes

Jurken, bloemen en liefdesliedjes

Ik breek me nu al twee dagen het hoofd over het merkwaardige Engelse onderzoek waar Kerknieuws.nl over berichtte, waaruit zou blijken dat mannen de kerk te vrouwelijk vinden. Op zich verbaas ik me niet over die constatering zelf. Dat pastorale medewerkers en vrijwilligers in de meeste kerken hoofdzakelijk vrouwen zijn is, ook in ons land, een bekend gegeven, en natuurlijk doet dat wat met het imago van de kerk. Theoloog Frank Bosman schreef er ook een grappige, lezenswaardige column over. Maar ik verbaas me meer over de nadere toelichting van het geciteerde onderzoek: mannen zouden niet graag “liefdesliedjes” zingen voor een andere man (in casu: Jezus), en ze ergeren zich ook aan de bloemetjes in de kerk en aan het feit dat de voorganger een jurk draagt. Krak — daar breekt mijn klomp…

Lees verder OverJurken, bloemen en liefdesliedjes

Microfoon

Microfoon

Liturgie is een heilig spel dat alle zintuigen aanspreekt en alleen al daarom een grote subtiliteit vereist. Dat maakt het gebruik van een microfoon in de kerk ook zo’n heikele zaak. Enerzijds is een microfoon nodig om als priester of lector verstaanbaar te blijven, anderzijds doet deze mechanische geluidsuitvergroter ook veel van de nuances vanLees meer overMicrofoon[…]

Smetvrees

Smetvrees

Je reinste smetvrees is het. Het GGD Amsterdam heeft kerken aangeraden tijdens avondmaal of eucharistie niet gezamenlijk uit één beker te drinken, zoals gebruikelijk is. Dit in verband met de Mexicaanse griep, die nu al meer mensen hysterisch heeft gemaakt dan daadwerkelijk ziek. Maar de smetvrees waar men nu blijk van geeft, betreft niet hetLees meer overSmetvrees[…]

Luisterdieet

Luisterdieet

(Stravinsky, Psalmensymfonie, 1e beweging, Ps. 39:13-14)

Zoals ik eerder schreef heb ik voor deze vastenperiode een smakelijk en voedzaam leesdieet samengesteld. Gaandeweg is daar ook een luisterdieet bijgekomen. Want bij een boek lezen op de bank, daar hoort een muziekje bij. Dat kan op zich van alles zijn. Maar ik merk dat ik de laatste weken een voorkeur heb ontwikkeld voor een specifieke cd die ik nog niet zo lang heb, maar nu al grijsgedraaid heb: een cd met sacrale muziek van Igor Stravinsky (in deze uitvoering, gedirigeerd door James O’Donnell). De drie audiobestanden die ik in deze tekst gevlochten heb zijn trouwens de allereerste uitvoering van de Psalmensymfonie uit 1931, gedirigeerd door Stravinsky zelf. Een historische opname dus. 

Lees verder OverLuisterdieet

Advent IV

Advent IV

“Dauwt, hemelen, uit den hoge; wolken, laat als een regen de Gerechte neerdalen; aarde, open u om de Verlosser voort te brengen.” — Jesaja 45:8 Elian had gespuugd vanochtend. In ons bed nog wel; hij was bij ons komen liggen omdat hij koortsig was. Hij was zich goddank beter gaan voelen in de loop vanLees meer overAdvent IV[…]

Advent I

Advent I

“U hebt uw gelaat voor ons verborgen, u hebt ons moedeloos gemaakt en ons overgeleverd aan ons eigen wangedrag.” — Jesaja 64:6 Vorst op de daken. Motregen: de krant had al voorzegd dat het “waterkoud” zou worden vandaag. Twee oude herders verlaten hun post, twee nieuwe herders treden aan. Maar in geen velden of wegenLees meer overAdvent I[…]

Over vrijzinnigheid en andere fossielen

Over vrijzinnigheid en andere fossielen

Volgens Erik Jurgens dwing ik hem om te knielen. Ik kan het me niet herinneren, maar dat zal mijn gebrekkige geheugen wel zijn. Ooit moet ik de kerk binnen zijn gegaan waar Erik Jurgens samen met een paar andere oude besjes Blowing in the wind aan het zingen was, en heb ik geroepen: “Stop daarmee! Hou je mond! En in Godsnaam, Erik, ga op je knieën zitten!” Nogmaals, ik herinner het mij niet, maar Erik Jurgens beweert dat ik dat gedaan heb, dus ik moet hem maar op zijn woord geloven. 

Aangenaam, ik ben de jonge orthodoxe katholiek waar Erik Jurgens het over heeft. 

Lees verder OverOver vrijzinnigheid en andere fossielen