This Theme Supports a Custom FrontPage

Neofundamentalisten en andere simplificaties

Neofundamentalisten en andere simplificaties

“Mensen denken vaak dat ik hier bij het Sociaal en Cultureel Planbureau de luxe heb dat ik hele dagen kan nadenken over religie. Was het maar waar! Het is maar een klein onderdeeltje van mijn werk. Wij doen onderzoek in opdracht van het kabinet. Dat wil graag weten hoeveel ziekenhuisbedden we in 2030 nodig hebben, en hoe we de schooluitval onder Marokkaanse jongeren kunnen stoppen. Niet of de PKN toekomst heeft en hoeveel mensen een Parabeurs bezoeken. Daar houdt de politiek zich toch niet mee bezig? Dat ik me toch soms met dergelijke vragen bezig kan houden, komt omdat het mij in hoge mate interesseert. Als ik hier weg zou gaan, is het einde verhaal.”

Wij mogen, vind ik, wel wat zuiniger zijn op Joep de Hart. Zoals blijkt uit bovenstaande woorden – die ik zelf optekende uit zijn mond, toen ik hem in 2011 interviewde voor het tijdschrift Volzin – is het niet zo vanzelfsprekend dat hij zulke mooie dikke rapporten schrijft over religie voor het Sociaal en Cultureel Planbureau. Destijds interviewde ik hem over zijn boeiende onderzoek naar nieuwe spiritualiteit (Zwevende gelovigen), zopas verscheen zijn misschien nog wel veel boeiendere studie Geloven binnen en buiten. Het is een fraai boekwerk, hier integraal te downloaden, dat je het beste leest met een wijntje, pijp en ontstoken haardvuur binnen handbereik. Het bevat namelijk veel genuanceerd verwoorde en goed onderbouwde inzichten in de wijze waarop godsdienst en spiritualiteit in onze huidige samenleving transformeren. Dergelijke kost laat je nu eenmaal het beste langzaam bezinken. Vandaar dat het zo jammer is dat onze media de boodschap onmiddellijk hapklaar en luchtdicht verpakt hadden in het folietje van een simplistische conclusie: jongere gelovigen zijn steeds vaker ‘neofundamentalisten’.

Lees verder OverNeofundamentalisten en andere simplificaties

Dank u, Badr Klaasje

Dank u, Badr Klaasje

Ze zeggen wel wat van Zwarte Piet, maar die Sinterklaas was ook niet bepaald een lieverdje. Wist je bijvoorbeeld dat de H. Nicolaas van Myra eens een ketter op zijn gezicht heeft gestompt? Nu moet gezegd: de ketter in kwestie, Arius, had de goddelijkheid van Jezus Christus betwist, dus hij vroeg er wel een beetje om. Maar dat neemt niet weg dat ketters op het gezicht stompen niet netjes is, punt uit. Dat vonden ze destijds (we schrijven het Jaar des Heren 325, tijdens het bewogen Concilie van Nicea) overigens ook, want Nicolaas werd op staande voet ontheven uit zijn bisschopsambt en zelfs in de cel gesmeten. Daar kreeg hij echter bezoek van Jezus en Maria zelf, die hem hoogst persoonlijk de tekenen van zijn bisschoppelijk gezag teruggaven: een evangelieboek (waarschijnlijk met wat blanco pagina’s achterin om aantekeningen te maken over het gedrag van kinderen) en een pallium (normaliter een witte band voor om de schouders; maar als Sint Nicolaas nog altijd dezelfde draagt weten we nu dat hij eigenlijk rood was met een geel kruis erop).

Lees verder OverDank u, Badr Klaasje

Een kerkelijke koerswijziging?

Een kerkelijke koerswijziging?

“Wie is de hoogste? Je vergist je geweldig, als je meent dat te zijn!” Dat schreef Bernardus van Clairvaux rond 1145 aan de toen kersverse paus Eugenius III. De strekking van Bernardus’ even vrijmoedige als ontnuchterende brief, gepubliceerd onder de titel De consideratione: maak je geen illusies over het Petrusambt, het is een rotbaantje, en je bent niet de belangrijkste onder de bisschoppen, maar juist de ‘dienaar der dienaren’.

Lees verder OverEen kerkelijke koerswijziging?

Peter Nissen en Pius X: twee handen op één buik

Peter Nissen en Pius X: twee handen op één buik

Vandaag bracht de Volkskrant een paginagroot artikel over het schismatieke priesterbroederschap Pius X. Je weet wel, die club die een paar jaar geleden in opspraak kwam door hun Holocaust-ontkennende bisschop Richard Williamson. Maar dat vinden die piustieners nu net niet leuk dat iedereen de hele tijd over Williamson begint, want de opvattingen van Williamson zijn allerminst representatief voor heel het genootschap. Sterker nog, en ik heb dat eerder op dit blog en in mijn laatste boek ook al geschreven: het is precies omdat deze dissident Williamson tegen een hereniging met Rome is, dat hij zijn gewraakte uitspraken over de Holocaust heeft gedaan. Afijn, dat Volkskrant-artikel van vandaag laat de veel verstandigere Pius-X-bisschop Bernard Fellay dat allemaal keurig uitleggen, dus so far so good. Toch bevatte dit artikel, impliciet en expliciet, nog enkele andere misverstanden, die ik graag even uit de wereld wil helpen.

Lees verder OverPeter Nissen en Pius X: twee handen op één buik

Oorlog (en vrede) met Tolstoj

Oorlog (en vrede) met Tolstoj

“Kerk blijft in oorlog met Tolstoj”, las ik op Kerknieuws. “En terecht”, was mijn spontane reactie, nog voor ik het artikel gelezen had. Nadat ik het artikel gelezen had, dacht ik: “En terecht!” Ik vind de argumenten die de zegsman van de Russisch-Orthodoxe Kerk aanhaalt zeer valide. Begrijp me goed: Lev Tolstoj – die vandaag precies honderd jaar dood is – was een groot schrijver, dat ontken ik niet (hoewel ik hem ook zeker niet de beste van de grote Russische auteurs vind… Geef mij maar de meer robuuste en grimmige Dostojevski). Maar een groot religieus denker was Tolstoj zeker niet.

Lees verder OverOorlog (en vrede) met Tolstoj

Verloren in vertaling

Verloren in vertaling

Eerder dit jaar, op 4 mei – dodenherdenking – om precies te zijn, schreef ik een stukje over een boek van pater Paul Hamans over Edith Stein. Vandaag – op Allerzielen, een dag waarop wij eveneens onze overledenen herdenken – kwam er een kritische reactie op van James Baaden. Die reactie is overigens te vinden op de oude URL van mijn weblog, en dus niet onderaan het stukje waarnaar ik hierboven linkte. Maar het lijkt mij de moeite waard de reactie hier integraal te citeren:

James Baaden Zegt:
2 november, 2010 at 1:30 am
You ask: “Vreemd eigenlijk – waarom is dit boek niet in het Nederlands verschenen?” Very “vreemd” indeed… In fact, Fr Paul Hamans’ work WAS first published in Dutch in the Netherlands. There is absolutely no need for “een Nederlandse vertaling” of his book – he wrote it in Dutch, after all! The English-language book you mention is itself “een Engelse vertaling” of part of his much larger work “Getuigen voor Christus: Rooms-katholieke bloedgetuigen uit Nederland in de twintigste eeuw”, published in ‘s-Hertogenbosch, 2008. And “Getuigen voor Christus” has been perfectly available in the Netherlands for two years now – nothing has been suppressed or deliberately ignored. I am a bit disturbed that you and the people sending in their “reacties” here prefer to believe that there is some sort of plot by nameless conspirators (sadly, this usually means … Jews) to hide this material from the Dutch people in order to give undue emphasis to “joodse Holocaust-slacthtoffers” and thereby ignore “katholieke martelaren”.

Lees verder OverVerloren in vertaling

De gewone man versus de starre Kerk

De gewone man versus de starre Kerk

Iedere cameraman weet dat als je een klein groepje demonstrerende mensen van dichtbij filmt, het al snel lijkt alsof het om een massabetoging gaat. Dergelijk optisch bedrog is een oud journalistiek trucje, waar je trouwens niet eens een camera voor nodig hebt. Zelfs de schrijvende pers bedient zich er veelvuldig van. De Volkskrant flikte het vandaag op haar voorpagina zelfs twee keer. In beide berichten werd er massale verontwaardiging gesuggereerd over, juist, de Katholieke Kerk.

Lees verder OverDe gewone man versus de starre Kerk

Studio Theologie: Live uit De Achterhoede

Studio Theologie: Live uit De Achterhoede

Welkom dames en heren, jongens en meisjes, bij weer een aflevering van Studio Theologie. Ik hoop dat u de bordjes op schoot heeft, en bier en knabbels binnen handbereik, want het belooft een spannende uitzending te worden. Vandaag is natuurlijk een grote dag voor twitterende theologieliefhebbers, want het komt tot een treffen tussen @frankgbosman en @Goedkatholiek. Een klassieker, een titanenstrijd. Voornaamgenoten, beiden katholiek, maar daar houden de overeenkomsten ver op. Vanuit de skybox van Stadion De Achterhoede doet Anton Smeets live verslag van deze bloedstollende match.

Lees verder OverStudio Theologie: Live uit De Achterhoede

De nieuwe Catholica

De nieuwe Catholica

Dit weekend viel het volledig vernieuwde tijdschrift Catholica bij mij op de mat. Ik keek al uit naar het verschijnen van dit blad onder hoofdredactie van Erik van Goor. Niet in de laatste plaats omdat ik er zelf een bescheiden bijdrage aan mocht leveren: met graagte ben ik ingegaan op het verzoek van de redactie om fragmenten uit mijn voortgaande vertaling van Chestertons Eeuwige Mens in dit blad te publiceren. Maar vooral ook keek ik uit naar de verschijning van het eerste nummer, omdat dit ‘Katholiek magazine voor Nederland en Vlaanderen’ de belofte in zich draagt een intellectueel gedegen, orthodox katholiek blad te worden. En ik moet zeggen: Catholica maakt die verwachting ruimschoots waar!

Lees verder OverDe nieuwe Catholica

Het infiltratietijdperk

Het infiltratietijdperk

Noem het toeval of synchroniciteit — of noem het gewoon bij z’n naam: teken van een dwaze tijd –, maar de merkwaardige veiligheidsincidenten stapelen zich in korte tijd op in de krantenkolommen. Een boze moslimfundamentalist die slecht op had gelet bij scheikunde, maar die toch de beveiliging van Schiphol te slim af was geweest. Weer een andere boze moslimfundamentalist die met een bijl in het huis van de Deense cartoonist Kurt Westergaard binnendrong. Een Britse journalist die erin slaagde met een injectienaald het vliegtuig in te komen. Een verwarde vrouw die de Vaticaanse veiligheidsmensen te snel af was en de paus deed struikelen. Spaanse hackers die inbraken op een dure EU-website en er een foto van Mister Bean op plaatsten. Een paar lieden die doodleuk aan tafel aanschoven bij Barack Obama zonder dat ze uitgenodigd waren. En dan nu een journaliste die zomaar kon infiltreren bij de PVV… Welkom in het infiltratietijdperk.

Lees verder OverHet infiltratietijdperk

Dominicaans navelstaren

Dominicaans navelstaren

Op de website van de Nederlandse dominicanen werd onlangs in de rubriek ‘Lachen’ een bericht geplaatst dat ik persoonlijk eerder om te huilen vind. Het betreft een brief uit 1933 van de toenmalige bisschop van Haarlem aan de toenmalige provinciaal overste van deze kloosterorde. De bisschop beklaagt zich erover dat de paters dominicanen die in zijn bisdom werkzaam zijn “weinig of in het geheel geen kennis nemen van onze bepalingen en voorschriften”, wat het bisdom veel extra werk kost en wat ook nog eens “kan leiden in detrimentum animarum (tot schade van de zielen)”. We weten niet wat de paters dominicanen toen deden of juist niet deden waardoor zielen beschadigd en bisdommedewerkers overwerkt raakten. Maar wat we wel weten is des te merkwaardiger; namelijk dat de paters dominicanen van nu een slecht gevoel voor humor hebben.

Lees verder OverDominicaans navelstaren