This Theme Supports a Custom FrontPage

In de ban van de paus

In de ban van de paus

Nog niet eens zo heel lang geleden was het onbestaanbaar dat de Evangelische Omroep uitgebreid en positief stil zou staan bij de paus. Daarvoor waren de anti-paapse sentimenten in de achterban te levendig. Hoewel die zeker niet weg zullen zijn (van Andries Knevel hoorde ik dat hij wel degelijk de nodige verontruste mailtjes heeft ontvangen met als strekking dat de paus toch echt de antichrist is), hebben we de afgelopen weken toch een boeiende vierdelige EO-documentaire op de tv kunnen zien over paus Franciscus. Het is zeker geen kritiekloos portret geworden, maar de bewondering overheerst. Dan is er toch echt wat aan de hand… Toch iets van een ‘Franciscus-effect’?

Ik had het genoegen de serie al wat eerder te zien, zodat ik bij elke aflevering voor de EO/geloven-website een voorbeschouwing kon schrijven. Waarin ik veel ruimte kreeg en nam om mijn eigen gedachten over de besproken onderwerpen te ontvouwen. Het is, al zeg ik het zelf, een alleraardigst verzamelingetje mini-essays geworden over het fenomeen-Franciscus – vandaar dat ik de artikelen hier nog eens wil delen.

Lees verder OverIn de ban van de paus

Onnozele kinderen

Onnozele kinderen

Vierde kerstdag. Onnozele kinderen. Een wat vergeten feest, vermalen in de kunstmatig gezoete balkenbrij van kerstmis – tegenwoordig sentimentele eenheidsworst van de eerste adventszondag tot en met driekoningen, met poppige stalletjes, engeltjes en antonpieckige wintertaferelen. Maar ooit was kerst een drama in bedrijven, en de kindermoord van Bethlehem was daarvan het dramatische hoogte- of dieptepunt, de afgrijselijke plotwending, de woeste dissonant, de veldslag voor de poorten van de hel. Ontstoken in razernij laat de jaloerse koning Herodes alle jongens van onder de twee jaar in Bethlehem en ommestreken vermoorden, in de hoop daarmee ook zijn rivaal te doden: de pasgeborene waarvan zelfs de heidenen zeggen dat hij de ‘koning der joden’ zal zijn. Deze zinloze slachtpartij geeft reliëf aan de persoon en het latere optreden van Jezus van Nazareth, geeft reliëf aan kerst, ja het geeft reliëf aan het christendom zelf. Daarom is het zo jammer dat deze episode in zo vele populaire hervertellingen van het kerstverhaal wordt weggemoffeld, soms zelfs helemaal weggelaten.

Lees verder OverOnnozele kinderen

Een clowneske paus op het katholieke narrenschip

Een clowneske paus op het katholieke narrenschip

In de Volkskrant stelde fotoredacteur Frank Schallmaier zich kort geleden een intrigerende vraag, ruimschoots geïllustreerd met kleurrijk beeldmateriaal à charge: waarom laat paus Franciscus zich toch zo vaak op de foto zetten met clowns, en is hij zelfs niet te beroerd soms zélf een rode neus op te zetten? Voer voor vaticanisten, schreef Schallmaier – en hoewel ik mijzelf niet tot die beroepsgroep reken, wil ik toch een poging tot nadere verklaring wagen.

Lees verder OverEen clowneske paus op het katholieke narrenschip

Katholieke konijnen

Katholieke konijnen

Ik vind het een hele geruststelling, dat ik van de paus geen konijn hoef te zijn. Konijnen zijn rotbeesten. Ze lijken aardig en schattig, maar het zijn in werkelijkheid chagrijnige mispunten die je elektriciteitskabels doorknagen. Ik lust niet eens elektriciteitskabels. En die achterlijke oren, die staan mij voor geen meter bovendien. Een hele opluchting dus, die uitspraken van Zijne Heiligheid in het vliegtuig vanuit de Filipijnen.

Lees verder OverKatholieke konijnen

Franciscus’ valse vrienden

Franciscus’ valse vrienden

Een fraai staaltje ‘Franciscus-framing’ deze week: het internationaal breed uitgemeten verhaal dat de paus ‘de evolutietheorie accepteert’. Onze media in de Lage Landen lieten dit non-nieuws gelukkig grotendeels links liggen; een teken wellicht dat onze journalisten wél hun huiswerk doen. Voor zover ik kon nagaan was alleen de Vlaamse krant De Morgen er klakkeloos ingestonken. Maar zeker in de Angelsaksische pers werd het door praktisch alle kranten, nieuwssites en radio- en tv-zenders als breaking news behandeld.

Lees verder OverFranciscus’ valse vrienden

De roomse machinekamer

De roomse machinekamer

GezinssynodeIn de linkerhoek de paus plus enkele ruimdenkende bisschoppen en kardinalen, in de rechterhoek een meute enge conservatieve prelaten die alles bij het oude willen laten. Wie de bijzondere bisschoppensynode in Rome via de seculiere media gevolgd heeft, kreeg ongeveer dat beeld voorgeschoteld. Maar klopt dat ook? Deze week was ik te gast bij de actualiteitenrubriek ‘Paus aan het woord’ van Radio Maria Nederland, om mijn visie te geven op de gezinssynode. De uitzending is hier terug te luisteren:

Lees verder OverDe roomse machinekamer

Een pauselijke pauze

Een pauselijke pauze

Paus Franciscus bezoekt kantine“Waar eten deze mannen? – vraagt men zich af. Dan verschijnt het droombeeld van een Vaticaanse kantine, waar de Zwitsers hun lunch gebruiken met de kolbakdragers, de edelgardisten, de blauwe politieagenten, de Palatijnse wachten en de kleine dikke tuinman, die onder het eten zijn strooien hoed op het hoofd zou houden, nadat hij hem bij het bidden eerbiedig in de gevouwen handen boven zijn bord soep hief, de bol naar buiten, de sleetse binnenkant tegen de borst. En met al die mannen in zandsteenkleurige arbeiderspakken, bediend van kolossale schotels door kardinalen in het vuurrood. Zulk een kantine zou lijken op een carnavalsconvent met bruine paters en jezuïeten, gevelrestaurateurs en klokkemakers, ruitenwassers en pauselijke chauffeurs tussen bisschoppen en prelaten verspreid. In dit huis is iets te vinden voor ieders honger.”

— Anton van Duinkerken, Begrip van Rome (1948)

Lees verder OverEen pauselijke pauze

De paus en de cijferfetisjisten

De paus en de cijferfetisjisten

De interviews die paus Franciscus geeft aan La Repubblica volgen een vast patroon. De anti-kerkelijke krant stuurt de hoogbejaarde atheïst Eugenio Scalfari op bezoek bij de paus, Scalfari maakt een informeel babbeltje waarvan hij geen opnames en zelfs geen aantekeningen maakt, en achteraf tikt hij uit zijn blote hoofd een impressionistisch verslagje van wat hij gehoord meent te hebben. Dat gaat dan de wereld over, als ware het gezaghebbende uitspraken van de paus zelf.

Lees verder OverDe paus en de cijferfetisjisten

De voetenwasser en de orenwasser

De voetenwasser en de orenwasser

 “Christus’ vernedering was dodelijke ernst en geen vernedering zoals die van de paus als hij de voeten van het arme volk wast en iedereen wel weet dat het de paus is die dat doet. Zo verdient hij dubbel: in zijn pauselijke aanzien en ook nog eens vanwege de indruk van nederigheid.”
– Søren Kierkegaard

Het fijne aan 19e-eeuwse filosofen, is dat ze als geen ander weten hoe ze een gezellig feestje bederven moeten. Ik laat het dus volgaarne over aan de Deense denker Søren Kierkegaard (1813-1855) om minzaam te doen over een geijkt jaarlijks ‘mediamomentje’ van de paus: de voetwassing op Witte Donderdag, in navolging van Christus die bij het Laatste Avondmaal de voeten van zijn leerlingen waste.

Lees verder OverDe voetenwasser en de orenwasser

Pauselijke parafrases

Pauselijke parafrases

Op mijn bureau staat een klein kalendertje met de beeltenis van onze goede paus. Hij glimlacht me toe en steekt zijn duim naar mij op. “Goed bezig!”, lijkt hij me te willen zeggen. Dat vind ik fijn. Juist op de momenten dat ik dat het hardste nodig heb, kijk ik er even naar, om mij bemoedigend toe te laten lachen door Paus Franciscus. Wat dan weer wel jammer is: laatst las ik dat de paus tegen de kardinalen had gezegd, dat ze juist ook moesten glimlachen naar mensen die dat niet verdienen. Fraai is dat.

Lees verder OverPauselijke parafrases

Een uitnodiging aan de paus

Een uitnodiging aan de paus

Zeer Eerwaarde en Eminente en Hooggeëerde Heiligheid, lieve paus Franciscus,

Namens alle bewoners van de Asteroïde 5155NB534OL wil ik u van harte uitnodigen om eens bij ons op de koffie te komen. Geloof de meteorologen niet die zeggen dat het hier altijd motregent; het klimaat is hier juist bijzonder aangenaam. Het hele jaar is hier geen wolkje aan de lucht, want zoals u ongetwijfeld weet bevindt de zon zich veel dichterbij Asteroïde 5155NB534OL dan bij uw helaas wat achtergebleven planeet aarde. Op onze zonnige asteroïde wonen dan ook enkel zonnige mensen. Wij zijn allemaal begaan met het milieu, bezorgd om de situatie van homoseksuelen in Rusland en wij stemmen allemaal op centrumlinkse partijen. Och! Het is hier zo fijn, u moest eens weten. Eigenlijk is het gek dat u niet eerder op bezoek gekomen bent, uit eigen beweging. Misschien omdat u bang was dat u nooit meer weg zou willen?

Lees verder OverEen uitnodiging aan de paus

Van gnostici, neopelagianisten en andere trollen

Van gnostici, neopelagianisten en andere trollen

Bij gelegenheid van het verschijnen van de tweede Hobbit-film (die ik trouwens erg vlak en matig vond, en die slechts gered wordt door de prachtige dialoog tussen Bilbo en Smaug tegen het einde) heb ik op Ignis Webmagazine gewezen op de diepe geestelijke band tussen het oorspronkelijke sprookje van J.R.R. Tolkien en de recente pauselijke exhortatie Evangelii Gaudium. Beide veroordelen namelijk de materiële en immateriële hebzucht, en weten zich in hun oplossingsrichting geïnformeerd en geïnspireerd door de traditie van het katholieke sociale denken – van oudsher een derde weg naast liberalisme en socialisme. Wie daarom, zoals veel linkse media deden, juichen dat paus Franciscus een socialist is, slaan de plank pijnlijk mis. Maar wie mopperen dat de paus een socialist of zelfs een marxist is, zoals een boel rechtse katholieken nu doen, slaan de plank ipso facto even mis.

Lees verder OverVan gnostici, neopelagianisten en andere trollen

Last Year’s Man

Last Year’s Man

Het zit die arme paus Franciscus niet mee. Hij demonstreert op imposante wijze wat kreten als ‘dienend leiderschap’ en ‘to lead by example‘ betekenen, hij schrijft een magnifieke pauselijke brochure over de vreugde van het evangelie, geeft “nieuwe zuurstof aan de Kerk” om met Jan De Volder te spreken. En wat krijgt hij er voor terug? Hij wordt door Time Magazine uitgeroepen tot Man of the Year. Fraai is dat. Midden in december nog wel – dat betekent dat hij over een week of twee reeds last year’s man is.

Lees verder OverLast Year’s Man