This Theme Supports a Custom FrontPage

Neofundamentalisten en andere simplificaties

Neofundamentalisten en andere simplificaties

“Mensen denken vaak dat ik hier bij het Sociaal en Cultureel Planbureau de luxe heb dat ik hele dagen kan nadenken over religie. Was het maar waar! Het is maar een klein onderdeeltje van mijn werk. Wij doen onderzoek in opdracht van het kabinet. Dat wil graag weten hoeveel ziekenhuisbedden we in 2030 nodig hebben, en hoe we de schooluitval onder Marokkaanse jongeren kunnen stoppen. Niet of de PKN toekomst heeft en hoeveel mensen een Parabeurs bezoeken. Daar houdt de politiek zich toch niet mee bezig? Dat ik me toch soms met dergelijke vragen bezig kan houden, komt omdat het mij in hoge mate interesseert. Als ik hier weg zou gaan, is het einde verhaal.”

Wij mogen, vind ik, wel wat zuiniger zijn op Joep de Hart. Zoals blijkt uit bovenstaande woorden – die ik zelf optekende uit zijn mond, toen ik hem in 2011 interviewde voor het tijdschrift Volzin – is het niet zo vanzelfsprekend dat hij zulke mooie dikke rapporten schrijft over religie voor het Sociaal en Cultureel Planbureau. Destijds interviewde ik hem over zijn boeiende onderzoek naar nieuwe spiritualiteit (Zwevende gelovigen), zopas verscheen zijn misschien nog wel veel boeiendere studie Geloven binnen en buiten. Het is een fraai boekwerk, hier integraal te downloaden, dat je het beste leest met een wijntje, pijp en ontstoken haardvuur binnen handbereik. Het bevat namelijk veel genuanceerd verwoorde en goed onderbouwde inzichten in de wijze waarop godsdienst en spiritualiteit in onze huidige samenleving transformeren. Dergelijke kost laat je nu eenmaal het beste langzaam bezinken. Vandaar dat het zo jammer is dat onze media de boodschap onmiddellijk hapklaar en luchtdicht verpakt hadden in het folietje van een simplistische conclusie: jongere gelovigen zijn steeds vaker ‘neofundamentalisten’.

Lees verder OverNeofundamentalisten en andere simplificaties

Gepieker op een lege kerkbank

Gepieker op een lege kerkbank

Zouden de kerkbanken vandaag de dag nog vol zitten als de katholieke Kerk de afgelopen vijftig jaar de traditionele liturgie niet aan de kant had gezet, het godsdienstonderwijs niet uit handen had gegeven, en ook gevestigde gebruiken als de biecht niet had laten verslonzen? Die intrigerende suggestie wordt gewekt in een lezenswaardige opiniebijdrage in de Volkskrant gisteren, van Olaf van Boetzelaer. Met veel van zijn observaties ben ik het van harte eens, maar toch lijkt de achterliggende analyse me erg eenzijdig.

Lees verder OverGepieker op een lege kerkbank

Rekenmeesters en bomenstaarders

Rekenmeesters en bomenstaarders

Religie moet je niet aan empirische wetenschappers overlaten. Empirici hebben namelijk zo hun eigen manier van liegen – ‘statistiek’ noemen we dat. Het kenmerk van statistiek is dat je er alles, ja werkelijk alles mee kunt aantonen. Nu, de meeste collega-wetenschappers weten dat gelukkig wel, dus die nemen dergelijke onderzoekjes meestal wel met de benodigde zoutkorrel. Alleen mijn vakgenoten, journalisten, reageren doorgaans heel eigenaardig wanneer je ze statistieken voorschotelt: hun ogen beginnen te draaien, hun evenwichtsorgaan begint te tollen, en als in hypnose nemen ze de gepresenteerde onderzoeksresultaten klakkeloos voor waar aan. Daarom konden we de afgelopen weken weer hilarische nieuwe ‘feiten’ over religie lezen in de pers. Religie maakt dik. Bidden vermindert boosheid. O ja: en religie staat in onder meer Nederland op het punt van uitsterven. Een simpele optel- of aftreksom leert dus dat we binnen enkele decennia een volkje zijn van graatmagere heethoofden.

Lees verder OverRekenmeesters en bomenstaarders