This Theme Supports a Custom FrontPage

Dank u, Badr Klaasje

Dank u, Badr Klaasje

Ze zeggen wel wat van Zwarte Piet, maar die Sinterklaas was ook niet bepaald een lieverdje. Wist je bijvoorbeeld dat de H. Nicolaas van Myra eens een ketter op zijn gezicht heeft gestompt? Nu moet gezegd: de ketter in kwestie, Arius, had de goddelijkheid van Jezus Christus betwist, dus hij vroeg er wel een beetje om. Maar dat neemt niet weg dat ketters op het gezicht stompen niet netjes is, punt uit. Dat vonden ze destijds (we schrijven het Jaar des Heren 325, tijdens het bewogen Concilie van Nicea) overigens ook, want Nicolaas werd op staande voet ontheven uit zijn bisschopsambt en zelfs in de cel gesmeten. Daar kreeg hij echter bezoek van Jezus en Maria zelf, die hem hoogst persoonlijk de tekenen van zijn bisschoppelijk gezag teruggaven: een evangelieboek (waarschijnlijk met wat blanco pagina’s achterin om aantekeningen te maken over het gedrag van kinderen) en een pallium (normaliter een witte band voor om de schouders; maar als Sint Nicolaas nog altijd dezelfde draagt weten we nu dat hij eigenlijk rood was met een geel kruis erop).

Lees verder OverDank u, Badr Klaasje

De nieuwe kleren van Keizer Academia

De nieuwe kleren van Keizer Academia

Een kostelijke grap: de Vlaamse filosoof Maarten Boudry stuurde een onzintekst in voor een congres van de Vrije Universiteit Amsterdam, en het werd nog geplaatst in het programmaboek ook. Daarmee zet hij de VU natuurlijk goed te kakken, maar Boudry wilde geloof ik breder de hele theologie als gecultiveerde wartaal ontmaskeren. Een uitermate nobel streven, natuurlijk. Wel zij aangetekend dat een filosoof die de theologie van vaagheid beticht sterk doet denken aan die spreekwoordelijke pot die de spreekwoordelijke ketel zijn spreekwoordelijke zwart-zien verwijt. Vraag een fenomenoloog of een poststructuralist voor de grap eens waar zijn vakgebied precies over gaat, en na een uur zul je snakken naar een fles wodka om een strip ibuprofen mee weg te spoelen. Dat ook Boudry niet geheel van het onheldere denken gespeend is, blijkt al wel uit het feit dat hij verkondigt dat het een theologisch congres betrof, terwijl het in feite een filosofisch congres was – aan de VU doen ze aan reformatorische wijsbegeerte, maar dat is nog altijd wijsbegeerte, en dus heel iets anders dan godgeleerdheid.

Lees verder OverDe nieuwe kleren van Keizer Academia

Rekenmeesters en bomenstaarders

Rekenmeesters en bomenstaarders

Religie moet je niet aan empirische wetenschappers overlaten. Empirici hebben namelijk zo hun eigen manier van liegen – ‘statistiek’ noemen we dat. Het kenmerk van statistiek is dat je er alles, ja werkelijk alles mee kunt aantonen. Nu, de meeste collega-wetenschappers weten dat gelukkig wel, dus die nemen dergelijke onderzoekjes meestal wel met de benodigde zoutkorrel. Alleen mijn vakgenoten, journalisten, reageren doorgaans heel eigenaardig wanneer je ze statistieken voorschotelt: hun ogen beginnen te draaien, hun evenwichtsorgaan begint te tollen, en als in hypnose nemen ze de gepresenteerde onderzoeksresultaten klakkeloos voor waar aan. Daarom konden we de afgelopen weken weer hilarische nieuwe ‘feiten’ over religie lezen in de pers. Religie maakt dik. Bidden vermindert boosheid. O ja: en religie staat in onder meer Nederland op het punt van uitsterven. Een simpele optel- of aftreksom leert dus dat we binnen enkele decennia een volkje zijn van graatmagere heethoofden.

Lees verder OverRekenmeesters en bomenstaarders

Herinnering: boekpresentatie Vierdaagse

Herinnering: boekpresentatie Vierdaagse

Pro memorie: daags voor de Vierdaagse van Nijmegen zal ik een bescheiden presentatie houden van mijn nieuwe boek, Een kleine theologie van gewone dingen. En wel geheel in de geest van dit vermaarde wandelevenement: vlak na de internationale Vierdaagsemis in de Petrus Canisiuskerk midden in de binnenstad van Nijmegen zal ik voordragen uit het hoofdstukLees meer overHerinnering: boekpresentatie Vierdaagse[…]

Een pilaarheilige in propellervliegtuig

Een pilaarheilige in propellervliegtuig

“Zeker, de Sahara biedt, zover het oog reikt, niets dan eenvormig zand, of preciezer gezegd, want duinen zijn er zeldzaam, een zandbank met kiezelstenen. Je baadt er permanent in de grootst mogelijke verveling. En ondertussen bouwen onzichtbare goddelijkheden er een terrein voor op dat richtingen, heuvels en tekens kent, een geheime en levende musculatuur. ErLees meer overEen pilaarheilige in propellervliegtuig[…]

Studio Theologie: Live uit De Achterhoede

Studio Theologie: Live uit De Achterhoede

Welkom dames en heren, jongens en meisjes, bij weer een aflevering van Studio Theologie. Ik hoop dat u de bordjes op schoot heeft, en bier en knabbels binnen handbereik, want het belooft een spannende uitzending te worden. Vandaag is natuurlijk een grote dag voor twitterende theologieliefhebbers, want het komt tot een treffen tussen @frankgbosman en @Goedkatholiek. Een klassieker, een titanenstrijd. Voornaamgenoten, beiden katholiek, maar daar houden de overeenkomsten ver op. Vanuit de skybox van Stadion De Achterhoede doet Anton Smeets live verslag van deze bloedstollende match.

Lees verder OverStudio Theologie: Live uit De Achterhoede

Hamertje Tik

Hamertje Tik

Voor zijn vierde verjaardag had onze zoon Hamertje Tik cadeau gekregen. Het bracht meteen warme herinneringen bij me boven: ook mijn broers en ik hebben in onze prille jaren verwoed kleurige triplexplankjes met voorgeboorde gaatjes op stukjes kurk getimmerd, met spijkertjes die meer op punaises leken en een hamertje dat ook geen echte spijkers verdragen zou. Alleen bij mijn jonge broertje heeft dit speelgoed overigens een gunstig effect gehad; hij is daadwerkelijk timmerman geworden, een solide en eerbiedwaardig beroep met Bijbelse bijklank. Mijn ouders moesten lijdzaam toezien hoe mijn oudere broer en ikzelf afgleden naar de intellectuele arbeid – nou ja, iedere familie heeft zo z’n zwarte schapen.
Lees verder OverHamertje Tik

Onenigheid tussen katholieken en ChristenUnie?

Onenigheid tussen katholieken en ChristenUnie?

Onenigheid? Welnee, allerminst. Katholieken en de ChristenUnie kunnen het doorgaans prima vinden. Ikzelf kan het doorgaans ook prima vinden met de ChristenUnie — ik vind het een sympathieke partij met integere politici en doordachte standpunten. “Ik zie het probleem niet zo”, zei een van de oudere katholieke dames die afgelopen vrijdag uitgenodigd was voor een rondetafelgesprek met leden van de Tweede-Kamerfractie en van de Nijmeegse afdeling van de ChristenUnie. Ook de uitgenodigde katholieke jongeren zagen het probleem niet zo. Ik was ook uitgenodigd, en om te voorkomen dat het een te klef onderonsje werd, heb ik maar gezegd dat ik het probleem wél zag. Prompt werd ik in het Nederlands Dagblad geciteerd met een ronkende oneliner: “Als de ChristenUnie echt een brede, christelijke partij wil zijn, zullen [de protestantse formulieren van enigheid] formulieren van onenigheid blijken te zijn.” Sta me toe mij nader te verklaren.

Lees verder OverOnenigheid tussen katholieken en ChristenUnie?

Caritas in veritate (3): De lezingen

Caritas in veritate (3): De lezingen

encycliekInmiddels is Caritas in veritate ook in het Nederlands verschenen, dus nu is er echt geen reden meer om deze encycliek niet te lezen… Het is stevige, maar fascinerende kost, kan ik je verzekeren. Stevig, omdat het taalgebruik tamelijk academisch is, en enige bekendheid met de theologie van de huidige paus wel handig is. Fascinerend, omdat het een gezaghebbend en kritisch — ik durf wel te stellen: profetisch — geluid is in een heleboel actuele debatten: over de economie natuurlijk, over het milieu, over allerlei ethische kwesties, over rechtvaardigheid, mondialisering, armoede, religieus geweld, wetenschap, atheïsme…

Lees verder OverCaritas in veritate (3): De lezingen

De revolte der sleepdragers

De revolte der sleepdragers

De Filosofie Scheurkalender vertelt vandaag een anekdote over de aloude spanning tussen filosofie en theologie:

Toen men Immanuel Kant eens vroeg of hij nog geloofde dat de filosofie de dienstmaagd van de theologie was, antwoordde hij: ‘Het hangt ervan af of ze met de fakkel voorop loopt, of mevrouws sleep draagt.’

Je kunt hierin lezen dat de filosofie sinds de Verlichting de leidende rol van de theologie heeft overgenomen, maar feitelijk is dat niet wat Kant hier zegt. De filosofie loopt weliswaar met de fakkel voorop, maar is daarmee nog steeds dienstbaar aan de theologie. Overigens was die zienswijze van Kant allerminst revolutionair, want de filosofie is, zeker sinds de scholastiek, altijd de fakkeldraagster van de theologie geweest. Sleepdraagsters had de theologie al genoeg — dat waren de theologen. Waren, want onder het bedienend personeel van de theologie ontstond inderdaad een revolte, een regelrechte staking: niet de fakkeldraagsters gooiden echter het bijltje erbij neer, zoals het citaat van Kant doet vermoeden, maar de sleepdraagsters. Hun starre werkweigering heeft de laatste decennia groteske vormen aangenomen. Er is zelfs een naam bedacht voor deze grote theologenstaking: religiewetenschap.

Lees verder OverDe revolte der sleepdragers

Hartelijke groeten van Paulus

Hartelijke groeten van Paulus

paulus0Met hartelijke groet. Daarmee sluit ik mijn brieven en mails het liefst af. Ik vind het simpelweg mooier dan ‘Met vriendelijke groet’. Persoonlijker, informeler, ja zelfs vriendelijker, hoe paradoxaal ook. Een vriendelijke groet is formeler, onpersoonlijker, neutraler. Het voordeel daarvan is dat je het bijna altijd kunt gebruiken — zeker wanneer je iemand niet kent en/of voor de eerste keer schrijft is een ‘vriendelijke groet’ gepaster. Een ‘hartelijke groet’ is voor een stadium daarna; het toont betrokkenheid, vriendschappelijkheid en openheid. Nu heb ik nooit zo lang stilgestaan bij het type groeten om een brief of e-mail mee af te sluiten, hoor. Maar daar heeft de heilige Paulus vandaag verandering in gebracht.
Lees verder OverHartelijke groeten van Paulus