This Theme Supports a Custom FrontPage

Soefi’s, salafisten en andere simplismen

Soefi’s, salafisten en andere simplismen

Twitteraars lijken in tenminste dit opzicht op IS-terroristen: ze zijn koppensnellers. Het is me vaker opgevallen: je deelt een artikel, en velen staan direct klaar om met een bot mes de kop eraf te snijden en die triomfantelijk in de lucht te houden. Het corpus van de tekst stort levenloos en ongelezen ter aarde. Dat lot ondervond ook mijn recent verschenen interview met de Vlaamse theoloog Jonas Slaats in het maandblad Volzin: op sociale media werd het gedeeld onder de kop ‘Islamofobie is racisme van nu’, en prompt begonnen verscheidene opgewonden kwetteraars zich druk te maken over die kop – onzin, kwetter kwetter, de islam is een geloof, geen ras, kwetterdekwet! Hadden ze het artikel maar gewoon gelezen, dan hadden ze gezien dat Slaats een interessante denker is die (ongeacht of je het met hem eens bent) boeiende observaties over de islam doet.

Lees verder OverSoefi’s, salafisten en andere simplismen

De ‘slow politics’ van Steven Vanackere

De ‘slow politics’ van Steven Vanackere

Ik las dat Steven Vanackere onlangs is beëdigd als fractieleider van de christendemocraten in de Belgische Senaat. Eind vorig jaar bezocht ik deze politicus nog in Brussel, waar ik een lang interview met hem had voor het tijdschrift Volzin – mede naar aanleiding van het verschijnen van zijn boeiende boek De eerste steen. Ik denk met genoegen terug aan die ontmoeting en lees nu ook met tevredenheid het interview terug dat ik met hem had. Vanackere zegt belangrijke dingen over onder meer de waarde van saaie politiek. Ik hoop dat hij er als senator in slaagt deze waardevolle saaiheid in de turbulente Belgische politiek te brengen!

Lees verder OverDe ‘slow politics’ van Steven Vanackere

Verlos ons van onze kennersblik

Verlos ons van onze kennersblik

Religie kent geen toeschouwers. Althans: we kunnen uiteraard wel als museumbezoekers langs de bonte prentengallerij van godsdienstige gebruiken schuifelen, en vervolgens als volleerde critici ons deskundig commentaar spuien. Maar welbeschouwd zegt dat niets. We wanen ons dan kenners omdat we datgene wat we zien in keurige kaders van historische, culturele en religiewetenschappelijke feiten en meningen hebben geplaatst, maar raken steeds op z’n best de buitenste schil, de flinterdunne opperhuid van de religie. Religie snappen is eraan deelnemen. Religie kent geen toeschouwers, slechts participanten. Het verschil wordt prachtig geïllustreerd door de korte film Via Dolorosa van Menno Otten.

Lees verder OverVerlos ons van onze kennersblik

Hogere klepelkunde

Hogere klepelkunde

Je eigen vers verschenen boek in handen hebben geeft altijd een dubbel gevoel. Enerzijds is het prettig de tastbare vrucht van je inspanningen vast te pakken, de nog stroeve pagina’s aan daglicht bloot te stellen, terwijl je tevreden vaststelt dat je het toch maar mooi tot een goed einde hebt gebracht – of nou ja, goed… in elk geval tot een einde: met de laatste punt die je op het toetsenbord indrukte en de laatste komma die je in de drukproef corrigeerde, is het klaar, af, voltooid, basta. Anderzijds is er dat verontrustende gevoel dat het nu pas begint, net nu je er niets meer aan kunt veranderen. Ja, ik weet het, da’s een kwestie van los durven laten, met vertrouwen uit handen geven – klinkt allemaal mooi en makkelijk, maar het is nog knap lastig. Zeker met dit boek, Van klokken en klepels, waarvan ik vandaag het eerste exemplaar ontving.

Lees verder OverHogere klepelkunde

De gestoorde atheïst

De gestoorde atheïst

De joodse psychiater Herman van Praag schreef een boek, God en Psyche, waarin hij atheïsme als geestelijke afwijking beschrijft. In het laatste nummer van VolZin licht hij dat toe:

“Ik heb atheïsme vergeleken met ongevoeligheid voor esthetische ervaringen en prikkels. Als iemand zegt ‘Schilderijen zeggen me niets’ of ‘Literatuur en muziek doen me weinig’, dan ontbreekt daar iets dat het leven rijker en interessanter maakt. Datzelfde vind ik van religieuze onontvankelijkheid. Als iemand niets met religie heeft, dan ontbreekt er een dimensie. De meeste mensen zijn wel ontvankelijk. En ik vind het dan ook een tekort, een deficiëntie.”

Ik las deze passage in een roes van vreugdevolle, haast triomfantelijke instemming: eindelijk iemand die het begrepen heeft! Om vervolgens te concluderen dat het niet klopt wat hier staat…

Lees verder OverDe gestoorde atheïst

De revolte der sleepdragers

De revolte der sleepdragers

De Filosofie Scheurkalender vertelt vandaag een anekdote over de aloude spanning tussen filosofie en theologie:

Toen men Immanuel Kant eens vroeg of hij nog geloofde dat de filosofie de dienstmaagd van de theologie was, antwoordde hij: ‘Het hangt ervan af of ze met de fakkel voorop loopt, of mevrouws sleep draagt.’

Je kunt hierin lezen dat de filosofie sinds de Verlichting de leidende rol van de theologie heeft overgenomen, maar feitelijk is dat niet wat Kant hier zegt. De filosofie loopt weliswaar met de fakkel voorop, maar is daarmee nog steeds dienstbaar aan de theologie. Overigens was die zienswijze van Kant allerminst revolutionair, want de filosofie is, zeker sinds de scholastiek, altijd de fakkeldraagster van de theologie geweest. Sleepdraagsters had de theologie al genoeg — dat waren de theologen. Waren, want onder het bedienend personeel van de theologie ontstond inderdaad een revolte, een regelrechte staking: niet de fakkeldraagsters gooiden echter het bijltje erbij neer, zoals het citaat van Kant doet vermoeden, maar de sleepdraagsters. Hun starre werkweigering heeft de laatste decennia groteske vormen aangenomen. Er is zelfs een naam bedacht voor deze grote theologenstaking: religiewetenschap.

Lees verder OverDe revolte der sleepdragers

De marketing van het katholicisme

De marketing van het katholicisme

Veel positiefs lees je vandaag de dag niet over de katholieke kerk – logisch hoor, een ‘visser naar mensen’ is haast per definitie geen visser naar complimenten. Maar wat mij opvalt is dat áls er iets positiefs wordt geschreven over het katholicisme, dat de laatste tijd vaak geformuleerd wordt in marketingjargon. Een duidelijk voorbeeld is het boek van Charles Schwietert, De marketing van God. Maar eerder had trendorakel Adjiedj Bakas ook al geschreven dat het katholicisme een enorme economische groeipotentie had, omdat de katholieke reli-kitsch wel goed zou aanslaan bij homo’s. Moest de kerk dus alleen even haar standpunten over homoseksualiteit wat bijschaven. Een kleinigheidje.

Lees verder OverDe marketing van het katholicisme