This Theme Supports a Custom FrontPage

Franciscus’ valse vrienden

Franciscus’ valse vrienden

Een fraai staaltje ‘Franciscus-framing’ deze week: het internationaal breed uitgemeten verhaal dat de paus ‘de evolutietheorie accepteert’. Onze media in de Lage Landen lieten dit non-nieuws gelukkig grotendeels links liggen; een teken wellicht dat onze journalisten wél hun huiswerk doen. Voor zover ik kon nagaan was alleen de Vlaamse krant De Morgen er klakkeloos ingestonken. Maar zeker in de Angelsaksische pers werd het door praktisch alle kranten, nieuwssites en radio- en tv-zenders als breaking news behandeld.

Lees verder OverFranciscus’ valse vrienden

De (on-)gelukkige ouder

De (on-)gelukkige ouder

Rond de klok van vieren vannacht werd ik door een dwingende dreumes luidkeels gesommeerd op te staan. Je kunt zo’n dwangbevel wel negeren, zo weet ik uit ervaring, maar de dreumes in kwestie wordt daar alleen maar dwingender van. Ik stiefelde dus met tegenzin naar beneden, maakte een fles melk klaar en duwde die onceremonieel in de snater van de dreumes. Vijf minuten later sliep de dreumes weer, ik had daar vervolgens nog een uur voor nodig. Om zeven uur ging de wekker. Ik perste er een zo vrolijk mogelijk “Goedemorgen!” uit in de kamer van onze oudere, schoolgaande kinderen. Een in dekens ingegraven 8-jarige beantwoordde dat bars met “Ga weg!”. Humeurig stiefelde ik wederom naar beneden. “Mythe doorgeprikt – Ouders minder happy”, zo kopte de krant triomfantelijk op de voorpagina. Echt weer iets voor wetenschappers om daar een wereldwijd onderzoek voor nodig te hebben, dacht ik. Liefst met zo veel mogelijk statistieken. Al die cijfertjes rammelen zo lekker bij het intrappen van open deuren.

Lees verder OverDe (on-)gelukkige ouder

De uitholling van de universiteiten

De uitholling van de universiteiten

Open brief aan de colleges van bestuur van de Nederlandse universiteiten.

Weledelgeleerde dames en heren,

Naar aanleiding van het zogenoemde ‘Professorenmanifest‘, waarin 35 hoogleraren van diverse universiteiten hun zorgen kenbaar maken over het kerkelijk klimaat in ons land, zien wij het als onze burgerlijke plicht om u onze zorgen kenbaar te maken over het academische klimaat in ons land. Het is uiteraard een goede zaak dat katholieke hoogleraren zich bezorgd tonen over het reilen en zeilen van de kerk. Dat had men eerder en vaker mogen doen. Maar het genoemde manifest is van een zo bedroevend niveau, dat wij ons ernstig afvragen of wij onze kinderen niet beter in het buitenland kunnen laten studeren.

Lees verder OverDe uitholling van de universiteiten

De nieuwe kleren van Keizer Academia

De nieuwe kleren van Keizer Academia

Een kostelijke grap: de Vlaamse filosoof Maarten Boudry stuurde een onzintekst in voor een congres van de Vrije Universiteit Amsterdam, en het werd nog geplaatst in het programmaboek ook. Daarmee zet hij de VU natuurlijk goed te kakken, maar Boudry wilde geloof ik breder de hele theologie als gecultiveerde wartaal ontmaskeren. Een uitermate nobel streven, natuurlijk. Wel zij aangetekend dat een filosoof die de theologie van vaagheid beticht sterk doet denken aan die spreekwoordelijke pot die de spreekwoordelijke ketel zijn spreekwoordelijke zwart-zien verwijt. Vraag een fenomenoloog of een poststructuralist voor de grap eens waar zijn vakgebied precies over gaat, en na een uur zul je snakken naar een fles wodka om een strip ibuprofen mee weg te spoelen. Dat ook Boudry niet geheel van het onheldere denken gespeend is, blijkt al wel uit het feit dat hij verkondigt dat het een theologisch congres betrof, terwijl het in feite een filosofisch congres was – aan de VU doen ze aan reformatorische wijsbegeerte, maar dat is nog altijd wijsbegeerte, en dus heel iets anders dan godgeleerdheid.

Lees verder OverDe nieuwe kleren van Keizer Academia

Kosmische harmonie

Kosmische harmonie

We schrijven een jaar of vijfhonderd voor het begin van onze jaartelling. In het oude Griekenland leggen enkele knappe koppen de basis voor de moderne wetenschap. Midden in de nacht turen zij naar de hemel om de standen en de banen van de sterren en planeten te bestuderen. Op het monotone gezoem van de mediterrane cicaden na heerst er doodse, nachtelijke stilte. Die sterren en planeten daar in onmetelijke verten laten zich al helemaal niet horen, slechts – met moeite – zien. Juist daarom is de woordkeuze van die eerste wetenschappers zo fascinerend. Ze beschrijven de banen van de sterren en planeten in termen van harmonie, symfonie, samenklank. Muzikale metaforen voor dingen die geen geluid maken, althans, geen geluid dat wij kunnen horen.

Lees verder OverKosmische harmonie

De mythe van het monster

De mythe van het monster


Ik weet dat je grappen niet moet uitleggen, maar ik doe het toch maar even. Deze aflevering van de immer briljante strip Calvin & Hobbes is onder meer zo grappig, omdat de gevreesde monsters onder het bed zo droogjes reageren. Het monster weerspiegelt onze diepste angsten en verbeeldt een onredelijke en onmenselijke woede, maar de monsters van Calvin reageren alleszins redelijk en menselijk. Dit stripje leert daarmee een belangrijke les: het monster is bovenal een product van de menselijke rede.

Lees verder OverDe mythe van het monster

Een ander register

Een ander register

Met een genoeglijke glimlach heb ik de zin beluisterd en herbeluisterd die Paul Witteman direct aan het begin van deze eerste aflevering van Eeuwigh gaat voor Oogenblick tegen Antoine Bodar uitsprak:

“(Muziek) is een kunstvorm net als alle andere, die toevallig – of nou, niet geheel en al toevallig – die dieper gaat dan welke kunstvorm ook, omdat die op een of andere manier – en die een of andere manier heeft denk ik te maken met chemische processen in het brein – directer naar het hart gaat – ook al weer een metafoor natuurlijk, niet letterlijk naar het hart – maar directer het gevoel aanboort dan de andere kunsten.”

Lees verder OverEen ander register

Brommers en vetplantjes

Brommers en vetplantjes

Een mooi interview met ‘dichter des vaderlands’ Ramsey Nasr in de Volkskrant vandaag. Lijkt me een aardige vent. Ik geloof niet dat ik het op veel terreinen met hem eens ben, maar ik denk toch dat ik prima een biertje met hem zou kunnen drinken. Nu schiet me plots te binnen dat ik Nasr een aantal jaar geleden ook ontmoet heb, zij het uiterst vluchtig: ik was voor een interview (met iemand anders) in Antwerpen en liep bij toeval de persconferentie binnen waar zijn stadsdichterschap van die Vlaamse stad werd aangekondigd. Ik heb hem toen slechts de hand geschud en misschien drie woorden gewisseld, maar ook toen dacht ik: een aardige en slimme vent, zou ik prima een biertje mee kunnen drinken. Dat in het krantenartikel vandaag te lezen stond dat hij vroeger wel eens stomdronken met een opgevoerde brommer een café in reed (en de volgende dag bij wijze van excuus een vetplantje naar de kroegbaas bracht) doet daar niets aan af. Sterker nog, het draagt er zelfs aan bij – dergelijke onbesuisde koekenbakkers zijn doorgaans de gezelligste drinkebroers. En ach: we zijn toch allemaal ooit jong en dronken en in het bezit van een opgevoerde brommer geweest? (Ik wel althans.)

Lees verder OverBrommers en vetplantjes

Rekenmeesters en bomenstaarders

Rekenmeesters en bomenstaarders

Religie moet je niet aan empirische wetenschappers overlaten. Empirici hebben namelijk zo hun eigen manier van liegen – ‘statistiek’ noemen we dat. Het kenmerk van statistiek is dat je er alles, ja werkelijk alles mee kunt aantonen. Nu, de meeste collega-wetenschappers weten dat gelukkig wel, dus die nemen dergelijke onderzoekjes meestal wel met de benodigde zoutkorrel. Alleen mijn vakgenoten, journalisten, reageren doorgaans heel eigenaardig wanneer je ze statistieken voorschotelt: hun ogen beginnen te draaien, hun evenwichtsorgaan begint te tollen, en als in hypnose nemen ze de gepresenteerde onderzoeksresultaten klakkeloos voor waar aan. Daarom konden we de afgelopen weken weer hilarische nieuwe ‘feiten’ over religie lezen in de pers. Religie maakt dik. Bidden vermindert boosheid. O ja: en religie staat in onder meer Nederland op het punt van uitsterven. Een simpele optel- of aftreksom leert dus dat we binnen enkele decennia een volkje zijn van graatmagere heethoofden.

Lees verder OverRekenmeesters en bomenstaarders

Watermolens

Watermolens

Waar doodles al niet goed voor zijn… Vandaag is de honderdste geboortedag van de Japanse regisseur Akira Kurosawa. In onze contreien is hij vooral bekend vanwege zijn monumentale film The Seven Samurai. Ik vond al doorklikkend een andere mooie film, Dreams. De onderstaande twee filmpjes vormen het slothoofdstuk van die surrealistische verhalencyclus. Over een reizigerLees meer overWatermolens[…]

Een postmoderne God?

Een postmoderne God?

Grappig, deze krantenkop: “God verandert mee met de maatschappij.” Ik weet niet of het ook echt de conclusie is van het onderzoek van de Nijmeegse promovenda Nienke Moor is, of dat het slechts de creatieve samenvatting is van de dienstdoende kopjesbakker van Trouw. Persoonlijk lijkt het me een lastig te bewijzen stelling. Maar misschien dat Pim van Lommel in de loop der jaren zijn patiënten wel de opdracht heeft meegegeven om in hun tripjes naar het hiernamaals goed op te letten hoe God eruit zag, en heeft hij Moor exclusieve inzage gegeven in zijn bevindingen. “God zag er vandaag volgens die intellectueel een stuk abstracter uit dan vorige week toen die biggenboer uit Boekel een hartstilstand kreeg.” Maar even serieus: waarom is dit onderzoek nu precies nieuws?

Lees verder OverEen postmoderne God?

Het zijn de ogen

Het zijn de ogen

Volkskrant-recencent Kevin Toma deed in zijn zeer lezenswaardige bespreking van de animatiefilm A Christmas Carol van Robert Zemeckis een interessante constatering, die hij jammer genoeg ook gelijk weer wegwuifde:

Zemeckis zegt met de performance capture-techniek te streven naar de perfecte harmonie tussen ‘menselijke warmte’ en technisch vernuft. Dat lukt hem bij A Christmas Carol al een stuk beter dan bij The Polar Express en Beowulf, maar nog steeds zien de acteurs er te gladjes uit, zijn hun bewegingen te vloeiend en krijgt met name hun oogopslag iets levenloos. Het zal echter niet lang duren voordat de techniek zo geperfectioneerd is dat het verschil tussen levende en virtuele acteurs zich nauwelijks nog laat benoemen.

Dat laatste geloof ik dus niet. Animatie — in het woord schuilt het Latijnse animus; geest of ziel… Maar de ironie is dat dat nu precies hetgeen is dat alle computeranimaties missen. Het zijn de ogen, hè?

Lees verder OverHet zijn de ogen