Van hindoes en bosmarmotten

Hindoe BosmarmotIk heb een nieuwtje voor je: wij zijn geen mensen, maar bosmarmotten. Jij en ik, wij allemaal. Echt waar, ik heb het zelf ontdekt. Bosmarmotten komen namelijk voor in Canada en de Verenigde Staten. Mensen ook. Bosmarmotten leven op de grond, maar kunnen ook goed klimmen en zwemmen. Wij ook. Bosmarmotten eten van alles: groente, fruit, noten, vlees. Wij ook. Bosmarmotten hebben een speciale kamer vlakbij hun slaapkamer waar ze hun behoeften doen. Wij ook. Net als wij kunnen bosmarmotten tamelijk agressief zijn, zeker rond paartijd. En last but not least: de belangrijkste vijand van de bosmarmot is de mens. En laat dat nou ook net onze belangrijkste vijand zijn!

Ben je niet overtuigd door mijn redenatie? Dan zul je ook wel niet veel voelen voor de stelling die Newsweek deze week poneerde, dat Amerikanen eigenlijk hindoes zijn. Want de argumentatie in dat artikel is werkelijk precies dezelfde als de mijne hier. Veel Amerikanen geloven dat meerdere religies tot de waarheid kunnen leiden. Hindoes ook. Steeds meer Amerikanen geloven in reïncarnatie. Hindoes ook. En steeds vaker worden de doden gecremeerd — en laten hindoes dat nou net ook doen! Het lijkt me duidelijk. Amerikanen zijn hindoeïstische bosmarmotten.

7 gedachten over “Van hindoes en bosmarmotten

  1. Scherp stukje, want de titel en enkele zinnen slaan inderdaad nergens op. De schrijfster, journaliste Lisa Miller, had net zo goed kunnen zeggen dat de oorspronkelijke animistische – Indiaanse – cultuur van Amerika weer terugkomt. Wel wat teleurstellend voor Lisa Miller en Newsweek.

    Maar deze opmerking uit het artikel staat wel als een huis: “But recent poll data show that conceptually, at least, we are slowly becoming more like Hindus and less like traditional Christians in the ways we think about God, our selves, each other, and eternity.”

    Als bosmarmotten ademen, dan lijken wij op bosmarmotten, maar we zijn het niet. Dat onderscheidt hadden ze beter moeten maken.

    Aan de andere kant zijn het wel zeer opvallende cijfers voor wat eens zo’n christelijk land was. De enorme stijging van crematies is toch wel een teken aan de wand. En ze lijken daarin wel meer op Hindoes, toch ?

    Maar heeft deze ontwikkeling niet ook te maken met de toenemende invloed van oosterse godsdiensten, vooral sinds de ’60 er jaren? In dat geval wordt het verband met Hindoes wel logischer.

  2. Ik vraag me af of het inderdaad onder invloed van oosterse godsdiensten is dat bepaalde ideeën of gebruiken onder de Amerikaanse bevolking veranderen. Heeft het niet eerder te maken met het gegeven dat er sowieso veel meer ‘lifestyleopties’ gepresenteerd worden tegenwoordig? In Amerika, met z’n nadruk op individuele vrijheid op het eigen erf, is er altijd al iets aanwezig geweest van een mentaliteit van doe maar wat je niet laten kunt, als ik er maar geen last van heb. Wat dat betreft zijn Amerikanen net Nederlanders. Het zou me niets verbazen als de statistieken laten zien dat van alle Europeanen de Nederlanders het vaakst cremeren om maar iets te noemen. Volgens mij is dat in Centraal- en Oost- Europa veel ongebruikelijker.
    Sowieso omdat de RK-kerk er geen warm voorvechter van is en de Orthodoxe kerken het ronduit verbieden, maar ook omdat die samenlevingen veel minder individualistisch en permissief zijn.

  3. @ PP: Heel juist. Ik snap wel dat zij een conceptuele vergelijking wilde maken, maar pas wanneer Amerikanen hun gebruiken en opvattingen als hindoeïstisch gaan begrijpen zou haar bewering hout gaan snijden.

    Ik weet niet of de toenemende populariteit van oosterse godsdiensten er veel mee te maken heeft… Ik betwijfel het, eigenlijk. In het westen is het gebruik van cremeren volgens mij niet in zwang geraakt doordat wij dat afkeken van de Aziaten, maar eerder omdat onze eigen opvattingen over lichamelijkheid, leven en dood veranderden, o.m. onder invloed van een verlichtingsrationaliteit.
    Zelfs van het geloof in reïncarnatie zou ik niet met zekerheid durven te stellen dat het van oosterse komaf is. Nou ja, gedeeltelijk natuurlijk wel, maar die opvatting heeft in het westen wel een eigen dynamiek gehad omdat de esoterische nieuwe-tijdsbeweging ermee aan de haal is gegaan.
    (Terwijl ik zit te broeden op mijn woorden zie ik de reactie van Jonathan… ik geloof dat ik zoiets probeerde te zeggen, ja.)

  4. @ Jonathan
    Maar waar komen die opties vandaan? Amerika was een overwegend orthodox christelijk land tot aan de jaren ’50 (Beats) en ’60 (Hippies). Daarna volgt een grote interesse in oosterse godsdiensten en atheïsme. Sindsdien zijn er vele lifestyle-opties gekomen. Je kunt pas voor iets anders kiezen als er iets anders is!

    @ Anton
    Ik snap de redenering in je reactie niet. Als ik jouw redenatie volg kan ik ook zeggen: pas als ik zeg dat ik me laat beïnvloeden door katholieken (bijvoorbeeld) is er sprake van katholieke invloed? Maar ik brand kaarsen, houd van symboliek en beelden in de kerk, heb verschillende rozenkransen en lees veel katholieke auteurs. Maar dat is allemaal geen katholieke invloed, als ik het zelf niet als katholiek benoem? Zo gaat jouw redenatie toch?

    Je kunt toch wel duidelijk oosterse (beter dan hindoeïstische) invloeden aanwijzen op een land? Bijvoorbeeld de zen trainingen die erg populair zijn onder managers, maar zo ook gedachten over reïncarnatie en crematie. En elke invloed past zich ook weer aan bij de tijd en cultuur. Dus om te zeggen dat het een eigen dynamiek heeft is een tautologie. “Invloed” is nooit volledig.

    En wat betreft het oorspronkelijke artikel van Anton. Misschien kan ik het duidelijker uitleggen. Ik noemde in mijn eerste reactie al de veranderingen, maar die veranderingen zijn wel essentieël voor mijn kritiek op je verhaal. Want je verdisconteerd niet de verandering die er plaats vindt.

    Misschien maak ik het zo duidelijker: Als mensen ineens hun kleding uittrekken, een wollige vacht ontwikkelen en in het bos gaan leven, dan kun je toch wel zeggen dat ze meer op bosmarmotten gaan lijken. Het essentiële verschil is dat ze zich eerst gedroegen als mensen en nu meer als bosmarmotten. Zo gedroegen de Amerikanen zich eerst als christenen en gaan ze zich de laatste decennia steeds meer gedragen als Hindoes.

    Hoe meer ik erover nadenk, hoe beter het verhaal van Lisa Miller wordt. Klopt jouw stukje dan nog wel, Anton?

  5. Er is haast niemand in de westerse wereld die de authentieke oosterse godsdiensten, zoals hindoeïsme en boeddhisme, 1 op 1 overneemt. Het wordt in de plaats daarvan een potpourri van religieuze en levensbeschouwelijke elementen. Dat is een gevolg van het postmoderne individualisme. De ‘leuke’ onderdelen van de oosterse godsdiensten doen het goed, maar alles wat verder gaat dan een soft godje (of onpersoonlijke kracht, zo je wilt) wat promoot dat we lekker lief voor mekaar zijn, is niet erg populair.

    W.b. reïncarnatie: dat komt niet alleen uit het oosten. Het is ook van oudsher geleerd in de dualistische westerse godsdiensten (gnosticisme), welke door de eeuwen heen steeds onderhuids aangewezig zijn geweest en soms de kop opstaken. Het is populair onder new-agers enz om aan te nemen dat het orthodoxe christendom het – eerder zogenaamd zeer wijdverbreide – geloof in reïncarnatie heeft onderdrukt en ‘afgeschaft’. Op mijn blog zal ik in de komende tijd aantonen dat dat niet het geval is, namelijk dat het christendom van oudsher het bestaan van één aards leven en daarna een eeuwig leven in hemel of hel geleerd heeft. Het begin is er alvast: klik

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *