#WeAreN

#WeAreNAfgelopen zondag nam ik deel aan de stille tocht in Enschede, voor vervolgde christenen in het Midden-Oosten. Naar schatting tussen de twee- en drieduizend mensen liepen mee; vooral veel mensen uit de Syrisch-orthodoxe gemeenschap die de bijeenkomst organiseerde, maar er waren ook katholieken en protestanten, opperrabbijn Binyomin Jacobs betuigde solidariteit namens de joodse gemeenschap, en wie weet waren er ook nog wel wat anders- of niet-gelovigen (ik hoop het van harte!). Hoe dan ook: het was een indrukwekkend evenement, afgesloten met een waardige gebedsviering in de Jacobuskerk.

Ik vond het belangrijk om aanwezig te zijn en mijn solidariteit te betonen, omdat – zoals ik pas geleden heb betoogd – er in het Westen een merkwaardige lauwheid bestaat over dit thema. Er is in Irak en Syrië een regelrechte genocide gaande, en de VN, de Europese Unie en onze eigen regering halen er de schouders voor op.

Maar onder die politieke onverschilligheid zit ook nog eens een enorme publieke onverschilligheid. Ik suggereerde in mijn vorige bijdrage al, dat dit niet louter een passieve desinteresse is, maar dat er een dieper ressentiment onder schuilgaat. Dat bleek ook wel uit de reacties die ik via sociale media ontving op enkele simpele berichten over de manifestatie. Op Twitter plaatste ik, bij de aanvang van de stille tocht, dit berichtje met fotootje:

Het leverde me onder meer een stortvloed van koddige tweets op van een atheïst, die, kort samengevat, meende dat gelovigen überhaupt geen recht hebben om te demonstreren, vergezeld van kreten in de trant van: “Hier zit Nederland niet op te wachten!” en “Ga terug naar je gebedshuis!”. Inmiddels heeft de persoon in kwestie zijn tweets weer verwijderd, en ik ga er verder niet inhoudelijk op in – want ik wil andere meningen dan de mijne niet bestrijden via de zwakste vertolkers ervan; ik vind dat in geen geval fair. Maar ik haal deze reactie maar aan, om mijn punt te illustreren dat er bij sommigen dus wel degelijk antichristelijke sentimenten een rol spelen.

Maar interessanter zijn de meer beschaafde reacties, zoals deze:

Merkwaardig dat deze twitteraars allemaal refereren aan het Gaza-conflict, dat hier in principe toch los van staat. De laatste twee plaatsen de christenen zelfs expliciet in het ‘foute’ kamp; als sympathisanten van ‘de zionisten’, ‘de Israëlische bezetting’. Nu weet ik dat er met name in protestants-christelijke kring van oudsher een grote sympathie bestaat voor het zionistische standpunt, maar dat rechtvaardigt deze generalisatie natuurlijk niet. Er schuilt hier hetzelfde zwart-witte wereldbeeld achter, dat ook de moslims hebben die recentelijk met ISIS-vlaggen stonden te zwaaien op de Gaza-demonstratie in Den Haag. Israël is fout, de Palestijnen en Hamas zijn goed, ISIS behoort tot dezelfde partij als de Palestijnen, de christenen spelen onder een hoedje met Israël. Dus wie het opneemt voor die christenen die door ISIS worden verjaagd, afgeperst en vermoord, neemt het ook op voor Israël. Tja.

Ik vind dit schimmige spel van associaties hoogst onfris. Het conflict in Gaza is verschrikkelijk, en persoonlijk vind ik de hele situatie te complex, te onoverzichtelijk om überhaupt een kant te kiezen. Wel durf ik zonder voorbehoud te sympathiseren met de onschuldige burgers, ongeacht hun nationaliteit of godsdienst, die gedood of verjaagd worden door het geweld, ongeacht de afzender van de raketten, granaten of kogels. Dat is een eenvoudig humanitair beginsel; en datzelfde beginsel maakt dat ik zonder voorbehoud achter de christenen van Irak en Syrië sta. De vraag aan welke kant je staat in de genocide op christenen en andere bevolkingsgroepen in het Midden-Oosten die de islamisten onwelgevallig zijn, zou voor geen enkel weldenkend en welvoelend mens moeilijk te beantwoorden moeten zijn, ongeacht je eigen gelovige gezindheid.

En dan kom ik bij die eerste tweet die ik citeerde, waaruit weliswaar niet per se de hiervoor beschreven polarisatie in het Gaza-conflict spreekt, maar die wel exemplarisch is voor een houding die ik bij veel mensen heb bemerkt. De truc is beproefd: je veronderstelt eerst een hiërarchie van Erge Dingen, wijst dan op iets anders dat volgens jou hoger in die denkbeeldige rangorde staat. “Kun je je niet beter druk maken over…” – vul maar in. Het effect is tweeledig: de aandacht wordt verlegd naar een ander onderwerp, en degene die het eigenlijke onderwerp aankaartte wordt impliciet moreel verdacht gemaakt, omdat hij dat andere onderwerp blijkbaar van minder belang vond.

Maar waarom zou je het ene onrecht tegen het andere willen uitspelen? Is dat werkelijk omdat je dat andere onrecht zo veel belangrijker vindt? Of wil je gewoon niet dat dat ene onrecht aangeklaagd wordt? En waarom juist bij dit onderwerp? Niets is zo selectief als de verontwaardiging over selectieve verontwaardiging. Je kunt geen stille tocht houden tegen alle mogelijke vormen van onrecht ooit begaan, tegen elk mens, elk bekend en onbekend slachtoffer van elk bekend of onbekend kwaad, in alle conflicten ooit, van groot of generlei belang voor ons. Of althans: dat kun je best doen, maar niemand zou er van onder de indruk zijn, en terecht, want dat is louter een theoretische verontwaardiging over abstracte atrociteiten – zoals velen er ook een uiterst abstracte liefde voor alle mensen op na houden, zonder zich ooit om één echte, levende mens te bekommeren.

Het lot van de christenen van het Midden-Oosten is een concrete verschrikking voor echte mensen, hier en nu. Voor hen liepen wij een stille tocht in Enschede – niet tegen Israël of de Palestijnen, niet ten koste van Gaza, of Oekraïne, of welke brandhaard ook, niet voor of tegen abstracties en theorieën (of zoals de koddige atheïst sneerde: “sprookjes”). Voor de grote Syrisch-orthodoxe gemeenschap in Twente gaat het om familieleden, vrienden, kennissen die in die streek wonen, die voor hun leven moeten vrezen. Ik merkte in gesprekken die ik voerde met mensen uit die gemeenschap, dat zij zich niet gehoord voelen, niet gezien. De Armeense genocide, nota bene precies een eeuw geleden, is voor hen nog al te levende geschiedenis; vele honderdduizenden werden vermoord terwijl het Westen deed of zijn neus bloedde. Zij hebben een sterke, reële angst dat die geschiedenis zich nu herhaalt. Ook beklagen zij zich over de onwetendheid bij pers, publiek en politiek; zo veel mensen hier hebben er niet eens benul van dat er christenen wonen in het Midden-Oosten, zozeer associëren zij de regio met de islam. Een Syrisch-orthodoxe vrouw vertelde me: “Soms als mensen zien dat ik een kruisje draag, vragen ze me wanneer ik mij bekeerd heb tot het christendom. Ze zijn verbaasd als ik zeg: ik kom uit het Midden-Oosten en ik ben christen, altijd al geweest, ik maak deel uit van de oudste christelijke gemeenschap ter wereld, eeuwen ouder dan de islam, en die dreigt nu te verdwijnen. Er is zo veel onwetendheid.”

Daarom was deze stille tocht nodig, daarom liep ik mee, in verbondenheid, met op de borst de Arabische N waarmee christenen gebrandmerkt worden voor vervolging. En dan klinken er nu hautaine geluiden, dat christenen zich praktisch alleen maar om hun vervolgde geloofsgenoten bekommeren? Hou toch op! De vraag moet zijn, waarom praktisch alleen zij dat doen.

3 gedachten over “#WeAreN

  1. Zooo mooi geschreven en helaas is ook alles waar wat je hebt geschreven!!!
    Met tranen in mijn gezicht bid ik elke avond tot de lieve Heer dat er eindelijk hulp gaat komen, dat het westen eindelijk inziet dat ze deze tweede genocide NIET mag toelaten!!! Want ophouden doen ze pas als alle christenen dood zijn!!
    Toen wij klein waren vertelden onze ouders en grootouders de geschiedenis van 1915 wat de “ottomanen ” toen gedaan hadden om ons ( de christenen) uit te roeien. Al die verschrikkelijke verhalen en waarom wij nu in Nederland, Duitsland, Zwitserland, Amerika en andere delen van de wereld wonen, en dat was heus niet omdat het ons slecht ging, wij hadden land, goederen en vee! Wij hadden zaken en goud wij hadden het echt GOED!! Maar…. Dat was voor de genocide van1915!!
    En nu leven wij in 2014, bijna 100 jaar later en het gebeurd weer en weer versluiten die landen en regeringen hun ogen!!! Alstublieft open uw ogen, het is nog niet te laat!!

    Eerst waren het de ottomanen en nu gebeurt het in Irak en Syrië, wat geeft het westen de zekerheid dat Europa niet als volgende op het menu staat???

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *